Główne wskaźniki

Suma bilansowa EBC	Strata za rok obrotowy
Suma bilansowa EBC w 2025 zmalała o 37,3 mld EUR. Wynikało to głównie ze zmniejszenia zasobu papierów wartościowych utrzymywanych na potrzeby polityki pieniężnej, ponieważ Eurosystem nie reinwestował już spłat kapitału z tytułu zapadających papierów wartościowych w ramach programów APP i PEPP.	Strata EBC w 2025 była znacznie niższa niż w 2024, przede wszystkim dlatego że zmalały koszty z tytułu odsetek od zobowiązania netto w systemie TARGET. Strata za 2025, tak jak straty za poprzednie dwa lata, pozostanie w bilansie EBC i będzie skompensowana przyszłymi zyskami.
Suma bilansowa EBC	Zysk/(strata) za rok obrotowy
(mld EUR)	(mln EUR)

1 Sprawozdanie z działalności

1.1 Cel sprawozdania z działalności EBC

Sprawozdanie z działalności stanowi integralną część rocznego raportu finansowego EBC i przedstawia odbiorcom szerszy kontekst sprawozdania finansowego^[1],[2]. Z uwagi na to, że działania i operacje EBC mają służyć realizacji celów jego polityki, sytuację i wyniki finansowe EBC należy rozpatrywać w powiązaniu z odpowiednimi działaniami w zakresie tej polityki.

W związku z tym sprawozdanie z działalności przedstawia główne zadania i działania EBC oraz ich wpływ na jego sprawozdanie finansowe. Poza tym zawiera analizę najważniejszych zmian w bilansie oraz rachunku zysków i strat, które zaszły w ciągu roku, a także informacje o kapitale własnym netto EBC^[3]. Zawiera również opis ryzyk występujących w otoczeniu, w którym działa EBC – informacje o konkretnych ryzykach, na jakie jest on narażony, oraz o zasadach zarządzania ryzykiem stosowanych w celu ich ograniczenia.

1.2 Główne zadania i działania

Europejski Bank Centralny wraz z bankami centralnymi państw członkowskich UE ze strefy euro tworzą Eurosystem^[4]. Podstawowym celem Eurosystemu jest utrzymanie stabilności cen. Zadania EBC są określone w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej^[5] oraz w Statucie Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego (Statut ESBC)^[6] (rysunek 1). Działania EBC są ukierunkowane na wypełnianie jego mandatu, nie zaś – na osiąganie zysku.

Rysunek 1

Główne zadania EBC

Zgodnie z zasadą zdecentralizowanej realizacji polityki pieniężnej w Eurosystemie jego operacje związane z tą polityką są ujmowane w sprawozdaniach finansowych EBC i krajowych banków centralnych ze strefy euro. Niektóre instrumenty objęte systemem operacyjnym realizacji polityki pieniężnej Eurosystemu nie są stosowane przez EBC i w związku z tym nie mają żadnego wpływu na sprawozdanie finansowe EBC^[7].

Tabela 1 przedstawia główne działania prowadzone przez EBC w ramach jego mandatu i ich wpływ na sprawozdanie finansowe.

1.3 Sytuacja finansowa

1.3.1 Bilans

Do 2022 suma bilansowa EBC stale rosła (wykres 1), głównie z powodu bezwarunkowych zakupów papierów wartościowych prowadzonych przez EBC w ramach realizacji polityki pieniężnej Eurosystemu – poprzez program skupu aktywów (APP) i nadzwyczajny program zakupów w czasie pandemii (PEPP)^[13]. Jej wzrost w 2022 był bardziej umiarkowany, ponieważ z końcem marca 2022 wygaszono zakupy netto papierów wartościowych w ramach programu PEPP, a 1 lipca 2022 – w ramach programu APP. W 2023 i 2024 suma bilansowa EBC zmalała, pod wpływem stopniowego zmniejszania portfela APP wynikającego z tego, że od marca do czerwca 2023 reinwestycje spłat kapitału z tytułu zapadających papierów wartościowych były jedynie częściowe, a od lipca 2023 całkowicie ich zaprzestano. Do obniżenia sumy bilansowej EBC w 2024 przyczyniło się także stopniowe zmniejszanie portfela PEPP, odzwierciedlające jedynie częściowe reinwestycje spłat kapitału w drugiej połowie roku. Tych reinwestycji zaprzestano z końcem 2024.

W 2025 suma bilansowa EBC jeszcze zmalała, o 37,3 mld EUR, do 603,3 mld EUR, ponownie z powodu wykupów papierów wartościowych nabytych w ramach programów APP i PEPP. Wskutek tych wykupów zmniejszył się zasób papierów wartościowych utrzymywanych na potrzeby polityki pieniężnej, natomiast w wyniku rozliczeń gotówkowych tych transakcji przez rachunki w systemie TARGET odpowiednio obniżyły się zobowiązania w ramach Eurosystemu. Spadek tych zobowiązań został jedynie częściowo zrównoważony przez wypływy środków pieniężnych wynikające z niższych depozytów złożonych w EBC, co jednocześnie spowodowało spadek pozostałych zobowiązań.

Wykres 1

Główne pozycje bilansu EBC

(mld EUR)

Na koniec 2025 papiery wartościowe na potrzeby polityki pieniężnej nominowane w euro stanowiły 54% sumy bilansowej EBC. W tej pozycji EBC wykazuje papiery nabyte w ramach programu dotyczącego rynków papierów wartościowych (SMP), trzeciego programu skupu obligacji zabezpieczonych (CBPP3), programu skupu papierów wartościowych zabezpieczonych aktywami (ABSPP), programu skupu aktywów sektora publicznego (PSPP) i nadzwyczajnego programu zakupów w czasie pandemii (PEPP). Papiery wartościowe zakupione w ramach tych programów wycenia się według zamortyzowanego kosztu z uwzględnieniem utraty wartości.

Na podstawie odpowiednich decyzji Rady Prezesów Eurosystem w lipcu 2023 zaprzestał reinwestycji spłat kapitału z tytułu zapadających papierów wartościowych nabytych w ramach programu APP, zaś z końcem 2024 – w ramach programu PEPP. W wyniku tych decyzji zasób papierów wartościowych utrzymywanych przez EBC na potrzeby polityki pieniężnej malał w określonym i przewidywalnym tempie. W 2025 portfele te zmniejszyły się łącznie o 51,5 mld EUR, do 325,3 mld EUR (wykres 2). Portfel APP zmalał o 33,7 mld EUR, do 186,5 mld EUR, przy czym zasoby aktywów programów PSPP, ABSPP i CBPP3 spadły o – odpowiednio – 26,5 mld EUR, 4,0 mld EUR i 3,1 mld EUR. Portfel PEPP zmniejszył się o 17,8 mld EUR, do 138,6 mld EUR.

Wykres 2

Papiery wartościowe na potrzeby polityki pieniężnej

(mld EUR)

Struktura zapadalności papierów wartościowych utrzymywanych przez EBC w ramach programów APP i PEPP była na koniec 2025 zróżnicowana (wykres 3)^[14].

Wykres 3

Struktura zapadalności papierów wartościowych w portfelach APP i PEPP

W 2025 łączna równowartość w euro dewizowych aktywów rezerwowych EBC, które obejmują złoto, specjalne prawa ciągnienia, dolary amerykańskie, jeny i renminbi, wzrosła o 13,6 mld EUR, do 116,8 mld EUR.

W 2025 równowartość w euro zasobu złota w posiadaniu EBC wzrosła o 18,9 mld EUR, do 59,8 mld EUR (wykres 4), co wynikało ze zwiększenia się ceny rynkowej złota wyrażonej w euro. Ten wzrost doprowadził także do zwiększenia się salda różnic z wyceny o taką samą kwotę (zob. punkt 1.3.2 „Kapitał własny netto”).

Wykres 4

Zasoby i cena złota

(skala lewa: mld EUR, skala prawa: EUR za uncję złota)

W 2025 zasoby walut obcych^[15] w posiadaniu EBC, obejmujące dolary amerykańskie, jeny i renminbi, zmniejszyły się w przeliczeniu na euro o 4,8 mld EUR, do 55,2 mld EUR (wykres 5), głównie w wyniku deprecjacji dolara amerykańskiego i jena wobec euro. Deprecjacja dolara amerykańskiego jest także odzwierciedlona w niższych saldach różnic z wyceny (zob. punkt 1.3.2 „Kapitał własny netto”), natomiast deprecjacja jena skutkowała odpisem kursowym wykazanym na koniec roku w rachunku zysków i strat, ponieważ odnośne różnice z wyceny zostały już całkowicie zredukowane w 2024 (zob. punkt 1.3.3 „Rachunek zysków i strat”). Mimo tego odpisu zasób jenów zwiększył się w wyniku standardowego dostosowania struktury rezerw dewizowych EBC do docelowej alokacji. W ramach tego dostosowania w pierwszym kwartale 2025 EBC sprzedał niewielką część swoich zasobów dolarowych, a uzyskane wpływy reinwestował w całości w jeny.

Wykres 5

Zasoby walut obcych

(mld EUR)

Głównym składnikiem zasobów walut obcych w posiadaniu EBC wciąż są dolary amerykańskie – na koniec 2025 stanowiły one 78% tych zasobów.

Przy zarządzaniu inwestycjami walutowymi EBC stosuje trzyetapowy proces. Najpierw zarządzający ryzykiem wyznaczają strategiczny portfel benchmarkowy, który jest zatwierdzany przez Radę Prezesów. Następnie zarządzający portfelami wyznaczają taktyczny portfel benchmarkowy, który jest zatwierdzany przez Zarząd. Na koniec krajowe banki centralne na bieżąco prowadzą – w trybie zdecentralizowanym – operacje inwestycyjne.

Zasoby walutowe EBC są inwestowane w papiery wartościowe, transakcje reverse repo i depozyty na rynku pieniężnym lub przechowywane na rachunkach bieżących (wykres 6). Papiery wartościowe w tym portfelu wycenia się według cen rynkowych na koniec roku.

Wykres 6

Struktura inwestycji walutowych

(mld EUR)

Zasoby walutowe EBC służą do finansowania potencjalnych interwencji na rynkach walutowych. Z tego względu przy zarządzaniu tymi zasobami uwzględnia się trzy cele, jakimi są (według ważności): płynność, bezpieczeństwo i rentowność. Dlatego prawie połowę tego portfela stanowią papiery wartościowe o krótkich terminach zapadalności (wykres 7).

Wykres 7

Struktura zapadalności papierów wartościowych nominowanych w walutach obcych

Portfel funduszy własnych EBC składa się w większości z zainwestowanych środków obejmujących jego opłacony kapitał oraz kwoty odłożone w ogólnym funduszu rezerwowym i rezerwie na ryzyka finansowe^[16]. Wartość tego portfela w 2025 wzrosła o 0,4 mld EUR, do 23,1 mld EUR (wykres 8), głównie w wyniku reinwestycji przychodów odsetkowych z tego portfela.

Wykres 8

Portfel funduszy własnych

(mld EUR)

W skład portfela funduszy własnych wchodzą prawie wyłącznie papiery wartościowe nominowane w euro wyceniane według cen rynkowych na koniec roku. W 2025 ten portfel w 73% składał się z rządowych papierów dłużnych.

Udział zielonych inwestycji w portfelu funduszy własnych nadal rósł, z 28% na koniec 2024 do 33% na koniec 2025^[17]. W nadchodzących latach EBC planuje dalsze zwiększanie tego udziału^[18]. W 2021 i 2022 uzupełnieniem zakupów zielonych obligacji na rynkach wtórnych były inwestycje w fundusz inwestycyjny zielonych obligacji nominowanych w euro (EUR BISIP G2) uruchomiony dla banków centralnych przez Bank Rozrachunków Międzynarodowych w styczniu 2021. W październiku 2024 EBC zaczął inwestować niewielką część swoich funduszy własnych w akcyjne fundusze inwestycyjne typu ETF (exchange-traded funds) śledzące wskaźniki referencyjne dostosowane do porozumienia paryskiego^[19]. Ta dywersyfikacja zwiększa potencjał dochodowy portfela funduszy własnych EBC i mocniej dostosowuje jego inwestycje do ścieżki dekarbonizacji spójnej z celami porozumienia paryskiego i Europejskiego prawa o klimacie^[20].

Portfel funduszy własnych ma na celu zapewnienie dochodu na sfinansowanie kosztów operacyjnych EBC niezwiązanych z realizacją zadań nadzorczych^[21]. Jest inwestowany w aktywa nominowane w euro, w ramach limitów wynikających z zasad kontroli ryzyka. Dlatego struktura zapadalności jest dla tego portfela bardziej zróżnicowana (wykres 9) niż dla portfela rezerw dewizowych.

Wykres 9

Struktura zapadalności papierów wartościowych w portfelu funduszy własnych

Na koniec 2025 łączna wartość banknotów euro w obiegu wyemitowanych przez Eurosystem wyniosła 1619,5 mld EUR, co oznacza wzrost o 2,0% w porównaniu ze stanem na koniec 2024. EBC ma 8‑procentowy udział w łącznej wartości banknotów euro w obiegu. Wartość tego udziału na koniec roku wyniosła 129,6 mld EUR. Formalnie prawo do emisji banknotów euro przysługuje zarówno EBC, jak i krajowym bankom centralnym ze strefy euro. Jednak w praktyce tylko krajowe banki centralne fizycznie wprowadzają do obiegu banknoty lub je wycofują. EBC wykazuje więc należności w ramach Eurosystemu od krajowych banków centralnych ze strefy euro w kwocie odpowiadającej jego udziałowi w wartości banknotów w obiegu.

Wykazywane przez EBC zobowiązania w ramach Eurosystemu – obejmujące głównie salda krajowych banków centralnych ze strefy euro wobec EBC w TARGET oraz zobowiązania EBC z tytułu dewizowych aktywów rezerwowych przekazanych przez krajowe banki centralne ze strefy euro z chwilą wejścia do Eurosystemu – w 2025 zmniejszyły się o 34,6 mld EUR, do 354,1 mld EUR.

Zobowiązania w ramach Eurosystemu kształtują się przede wszystkim pod wpływem poziomu zobowiązania netto w TARGET. Do zmian tego poziomu w latach 2021−2025 przyczyniały się głównie zakupy i wykupy papierów wartościowych na potrzeby polityki pieniężnej, rozliczane przez rachunki w TARGET, oraz zmiany wysokości zobowiązań wobec rezydentów i nierezydentów strefy euro w euro (wykres 10). W 2025 zobowiązanie netto EBC w TARGET zmniejszyło się o 34,6 mld EUR, głównie z powodu wpływów środków pieniężnych z tytułu wykupu papierów wartościowych utrzymywanych na potrzeby polityki pieniężnej. Wpływy te zostały częściowo zrównoważone przez wypływy środków pieniężnych związane z a) spadkiem poziomu zobowiązań wobec nierezydentów strefy euro w euro oraz b) kosztami z tytułu odsetek od zobowiązania netto EBC w TARGET.

Wykres 10

Salda w ramach Eurosystemu w TARGET, zobowiązania wobec rezydentów i nierezydentów strefy euro w euro oraz papiery wartościowe na potrzeby polityki pieniężnej

(mld EUR)

W 2025 pozostałe zobowiązania EBC zmniejszyły się o 16,1 mld EUR, do 58,8 mld EUR, co wynikało głównie ze spadku poziomu zobowiązań wobec nierezydentów strefy euro w euro z powodu niższych depozytów przyjętych przez EBC w roli agenta skarbowego^[22].

1.3.2 Kapitał własny netto

Na kapitał własny netto EBC składają się jego opłacony kapitał, kwoty utrzymywane w rezerwie na ryzyka finansowe i ogólnym funduszu rezerwowym, różnice z wyceny, skumulowane straty z poprzednich lat i zysk lub strata za rok obrotowy^[23],[24].

Na koniec 2025 kapitał własny netto EBC wynosił łącznie 60,9 mld EUR (wykres 11 i tabela 2). Był o 11,0 mld EUR wyższy niż na koniec 2024, co wynikało ze zwiększenia się salda różnic z wyceny, głównie wskutek wzrostu ceny rynkowej złota wyrażonej w euro w 2025. Wzrost kapitału własnego netto EBC został częściowo zrównoważony przez stratę poniesioną w 2025.

Wykres 11

Kapitał własny netto EBC

(mld EUR)

Niezrealizowane zyski z tytułu złota, walut obcych oraz papierów wartościowych i innych instrumentów podlegających aktualizacji wyceny nie są wykazywane jako przychód w rachunku zysków i strat, tylko ujmowane bezpośrednio w bilansie EBC po stronie pasywów na koncie różnic z wyceny. Salda tych różnic mogą zostać wykorzystane do amortyzacji wpływu ewentualnych niekorzystnych zmian cen lub kursów walutowych w przyszłości, wzmacniają zatem odporność EBC na związane z tym ryzyka. W 2025 różnice z wyceny złota, walut obcych oraz papierów wartościowych i innych instrumentów zwiększyły się o 12,2 mld EUR, do 62,5 mld EUR, przede wszystkim na skutek wyższych różnic z wyceny złota spowodowanych wzrostem jego ceny rynkowej wyrażonej w euro. Ta zmiana została częściowo zrównoważona przez spadek różnic z wyceny walut obcych, głównie dolara amerykańskiego, wskutek ich deprecjacji wobec euro (wykres 12).

Wykres 12

Kursy głównych walut i cena złota w latach 2021−2025

(zmiany procentowe wobec 2021; dane na koniec roku)

EBC może tworzyć rezerwę na ryzyka finansowe, na które jest narażony (zob. punkt 1.4.1 „Ryzyka finansowe”). Ma ona być wykorzystywana w zakresie uznanym przez Radę Prezesów za niezbędny, by zrównoważyć straty powstałe wskutek ekspozycji na te ryzyka. Od końca 2023 poziom tej rezerwy wynosi zero, ponieważ została ona w całości wykorzystana, by pokryć straty powstałe w 2022 i 2023. W ramach corocznej weryfikacji wysokości tej rezerwy Rada Prezesów może podjąć decyzję o jej zasileniu, po tym jak EBC zacznie ponownie osiągać zysk i skompensuje skumulowane straty przeniesione z poprzednich lat.

Strata EBC za rok obrotowy wyniosła 1,3 mld EUR (zob. punkt 1.3.3 „Rachunek zysków i strat”). Tak jak w poprzednich dwóch latach Rada Prezesów postanowiła przenieść tę stratę w bilansie EBC na kolejne okresy w celu skompensowania jej przyszłymi zyskami.

1.3.3 Rachunek zysków i strat

Wynik EBC w okresie czterech lat poprzedzających 2025 (wykres 13) obniżał się w ujęciu rocznym. W 2022 i 2023 spadek wyniku EBC był spowodowany przede wszystkim zmaterializowaniem się ryzyka stopy procentowej. Wzrost stóp procentowych w strefie euro doprowadził do natychmiastowego zwiększenia się kosztów odsetkowych ponoszonych przez EBC z tytułu zobowiązania netto w TARGET, które było oprocentowane według stopy procentowej podstawowych operacji refinansujących^[25]. Jednocześnie przychód z aktywów EBC nie rósł w takim samym stopniu ani tempie. Ta sytuacja utrzymała się w 2024 mimo rozpoczęcia w czerwcu 2024 obniżania podstawowych stóp procentowych, ponieważ koszty odsetkowe ponoszone z tytułu zobowiązania netto w TARGET średnio nadal były wyższe niż przychody z tytułu odsetek od aktywów. W 2025 – chociaż EBC ponownie odnotował stratę – jego wynik był znacznie lepszy niż w 2024, ponieważ zmniejszyła się różnica między oprocentowaniem aktywów odsetkowych a oprocentowaniem zobowiązań, głównie z powodu niższej średniej stopy oprocentowania zobowiązania netto w TARGET, zwłaszcza w następstwie kolejnych obniżek podstawowych stóp procentowych (zob. punkt 1.4.1 „Ryzyka finansowe”).

Straty EBC notowane od 2022, które wystąpiły po długim okresie wysokich zysków, wynikają z roli i niezbędnych działań Eurosystemu na rzecz realizacji jego głównego zadania, czyli utrzymania stabilności cen. Ponadto zastosowane środki polityki pieniężnej, np. programy skupu aktywów, przyczyniły się do poprawy wyników gospodarczych. Do 2022 suma bilansowa EBC mocno rosła, przede wszystkim z powodu zakupu papierów wartościowych w ramach programów bezwarunkowego skupu aktywów. Po stronie aktywów większość papierów wartościowych utrzymywanych obecnie na potrzeby polityki pieniężnej ma długi termin zapadalności i stały kupon, a nabyto je w okresie bardzo niskich lub zerowych stóp procentowych. Na te aktywa nie wpływa natychmiastowo zmiana podstawowych stóp procentowych EBC i generują one wciąż stosunkowo niski przychód odsetkowy. Jednocześnie rozliczenia gotówkowe tych zakupów w TARGET doprowadziły do wzrostu zobowiązania netto EBC w tym systemie, które jest wrażliwe na zmiany podstawowych stóp procentowych EBC. Od 2023, w miarę jak stopniowo zmniejszano zasoby papierów wartościowych utrzymywanych na potrzeby polityki pieniężnej w związku z wygaszaniem reinwestycji, malało zobowiązanie netto w TARGET i, w rezultacie, obniżało się ryzyko stopy procentowej (zob. punkt 1.4.1 „Ryzyka finansowe”).

Oczekuje się, że w 2026 lub rok później EBC ponownie osiągnie zysk, lecz będzie to zależeć od przyszłych poziomów podstawowych stóp procentowych EBC i kursów walutowych, a także wielkości i struktury jego bilansu.

W każdym razie EBC jest w dobrej kondycji finansowej, o czym świadczą jego kapitał i wysokie salda różnic z wyceny^[26], wynoszące na koniec 2025 łącznie 71,4 mld EUR (zob. punkt 1.3.2 „Kapitał własny netto”), i – niezależnie od strat – zachowuje pełną zdolność do realizacji swojego podstawowego celu, jakim jest utrzymanie stabilności cen.

Wykres 13

Główne pozycje rachunku zysków i strat EBC

(mln EUR)

W 2025 strata EBC za rok obrotowy wyniosła 1254 mln EUR. Była dużo niższa niż w 2024, ponieważ znacznie zmalały koszty netto z tytułu odsetek (wykres 14).

Wykres 14

Czynniki kształtujące zysk/(stratę) EBC w 2024 i 2025

(mln EUR)

Koszty netto z tytułu odsetek w 2025 wyniosły 178 mln EUR, wobec 6983 mln EUR w 2024 (wykres 15). Ich główną składową pozostały wysokie koszty z tytułu odsetek od zobowiązania netto EBC w TARGET, które przeważyły nad przychodami odsetkowymi wynikającymi z: a) papierów wartościowych na potrzeby polityki pieniężnej, b) należności EBC z tytułu przydziału banknotów euro w Eurosystemie oraz c) rezerw dewizowych.

Wykres 15

Przychody/(koszty) netto z tytułu odsetek

(mln EUR)

W 2025 przychody netto z tytułu odsetek od papierów wartościowych utrzymywanych na potrzeby polityki pieniężnej zmalały jedynie nieznacznie, o 36 mln EUR do 3814 mln EUR (wykres 16), głównie z powodu niższych przychodów z tytułu odsetek od portfela APP (CBPP3, ABSPP i PSPP). Przychody netto z tytułu odsetek od portfela APP zmniejszyły się o 301 mln EUR, do 2318 mln EUR. To wynikało głównie z obniżenia się przychodów z tytułu odsetek od portfela ABSPP, które spadły o 281 mln EUR, do 137 mln EUR, z powodu znacznego zmniejszenia się tego portfela w następstwie spłaty papierów wartościowych. Przychody z tytułu odsetek od portfela PSPP wyniosły 2022 mln EUR, czyli niemal tyle samo co w 2024, ponieważ papiery wartościowe utrzymywane w tym portfelu w większości zostały nabyte z niską rentownością, więc upływ terminu ich zapadalności miał jedynie niewielki wpływ na odnośne przychody z tytułu odsetek. Z kolei przychody netto z tytułu odsetek od portfela PEPP zwiększyły się o 275 mln EUR, do 1481 mln EUR, co niemal całkowicie zrównoważyło spadek przychodów z tytułu innych portfeli utrzymywanych na potrzeby polityki pieniężnej. Ten wzrost wynikał przede wszystkim z niższej amortyzacji premii od papierów sektora publicznego.

Wykres 16

Przychody/(koszty) netto z tytułu odsetek od papierów wartościowych utrzymywanych na potrzeby polityki pieniężnej

(mln EUR)

Przychody netto z tytułu odsetek od rezerw dewizowych zmalały o 449 mln EUR, do 2089 mln EUR, przede wszystkim wskutek niższych przychodów z tytułu odsetek od papierów wartościowych nominowanych w dolarach amerykańskich.

W 2025 przychody z tytułu odsetek wynikające z przydziału banknotów euro na rzecz EBC zmalały o 2332 mln EUR, do 2900 mln EUR, a koszty z tytułu odsetek od wierzytelności krajowych banków centralnych z tytułu przekazanych rezerw dewizowych – o 659 mln EUR, do 790 mln EUR. Zmniejszenia te były skutkiem spadku średniej stopy oprocentowania (do 2,3% w 2025 w porównaniu z 4,1% w 2024), spowodowanego obniżeniem podstawowych stóp procentowych EBC oraz, w mniejszym stopniu, przyjęciem jako podstawy oprocentowania stopy depozytu w banku centralnym zamiast stopy podstawowych operacji refinansujących.

W dużym stopniu z tych samych powodów koszty netto z tytułu odsetek od sald w TARGET jako zobowiązań/należności krajowych banków centralnych w 2025 zmalały o 7968 mln EUR, do 7706 mln EUR. Do tego spadku przyczyniły się także niższe salda w TARGET, wynikające głównie z upływu terminu zapadalności papierów wartościowych utrzymywanych na potrzeby polityki pieniężnej.

Pozostałe koszty netto z tytułu odsetek w 2025 spadły o 994 mln EUR, do 485 mln EUR. Wynikało to głównie z niższych kosztów z tytułu odsetek od a) depozytów przyjętych przez EBC w roli agenta skarbowego, b) sald systemów zewnętrznych ze strefy euro oraz c) środków pieniężnych otrzymanych jako zabezpieczenie pożyczek papierów wartościowych – wskutek niższych średnich stóp oprocentowania w 2025 i niższych średnich sald tych trzech pozycji. Te zmiany zostały częściowo zrównoważone przez spadek przychodów z tytułu odsetek od portfela funduszy własnych, wynikający głównie z niższej amortyzacji obligacji dyskontowych.

Zrealizowane zyski netto z tytułu operacji finansowych w 2025 wyniosły 950 mln EUR, w porównaniu ze stratą w wysokości 17 mln EUR w 2024 (wykres 17). Wynikały przede wszystkim ze zrealizowanych zysków kursowych wskutek standardowego dostosowania struktury rezerw dewizowych EBC do docelowej alokacji w pierwszym kwartale 2025. Wpływy uzyskane ze sprzedaży niewielkiej części zasobów dolarowych zostały w całości reinwestowane w jeny (wykres 18).

Do łącznego wyniku przyczyniły się także zrealizowane zyski cenowe netto ze sprzedaży papierów wartościowych nominowanych w dolarach amerykańskich – na cenę rynkową tych papierów wartościowych wpłynął dodatnio spadek powiązanych z nimi rentowności w USA w trakcie analizowanego roku (wykres 19).

Wykres 17

Zrealizowane zyski/(straty) z operacji finansowych

(mln EUR)

Wykres 18

Zrealizowane zyski/(straty) z operacji finansowych w 2024 i 2025 w ujęciu kwartalnym

(mln EUR)

Wykres 19

Rentowności 2‑letnich obligacji skarbowych w Stanach Zjednoczonych, Japonii i Chinach

(w proc. rocznie; dane na koniec miesiąca)

Niezrealizowane straty z tytułu różnic z wyceny są ujmowane w formie odpisów aktualizujących na koniec roku w rachunku zysków i strat EBC. W 2025 te odpisy wynosiły 1446 mln EUR (wykres 20). Niezrealizowane straty kursowe były równe 1316 mln EUR i wynikały z deprecjacji walut obcych wobec euro do kursu poniżej kosztu nabycia. W szczególności jen osłabił się o 13% w ujęciu rocznym, co skutkowało odpisem w wysokości 1229 mln EUR w odniesieniu do zasobów w tej walucie. Wystąpiły także niezrealizowane straty cenowe w kwocie 130 mln EUR, wynikające ze spadku wartości rynkowej różnych papierów wartościowych utrzymywanych głównie w portfelu funduszy własnych i portfelu jenowym.

Wykres 20

Odpisy aktualizujące wartość aktywów i pozycji finansowych

(mln EUR)

Łączne koszty operacyjne EBC, w tym amortyzacja i koszty usług produkcji banknotów, zmalały o 42 mln EUR, do 1428 mln EUR (wykres 21). Wynikało to w dużej mierze z obniżenia kosztów osobowych z tytułu świadczeń po okresie zatrudnienia i pozostałych świadczeń długoterminowych, głównie dlatego że jednorazowy koszt związany z wprowadzonymi w 2024 zmianami zasad dotyczących programów emerytalnych EBC został wykazany w całości w rachunku zysków i strat za 2024.

Koszty związane z nadzorem bankowym są w całości pokrywane z opłat pobieranych co roku od nadzorowanych podmiotów. Przychód z tytułu opłat nadzorczych za 2025, ustalony na podstawie kosztów faktycznie poniesionych przez EBC w związku z wykonywaniem zadań nadzorczych, wyniósł 690 mln EUR^[27].

Wykres 21

Koszty operacyjne i przychód z opłat nadzorczych

(mln EUR)

1.4 Zarządzanie ryzykiem

Zarządzanie ryzykiem, stanowiące jeden z najważniejszych elementów działalności EBC, odbywa się jako ciągły proces a) identyfikacji i oceny ryzyka, b) weryfikacji strategii i zasad dotyczących ryzyka, c) realizacji działań ograniczających ryzyko oraz d) monitorowania i wykazywania ryzyka. We wszystkich tych działaniach stosuje się skuteczne metody, procedury i systemy (rysunek 2).

Rysunek 2

Cykl zarządzania ryzykiem

Poniżej przedstawiono występujące ryzyka, ich źródła oraz obowiązujące zasady kontroli ryzyka.

1.4.1 Ryzyka finansowe

Zarząd przedstawia zasady i procedury zapewniające odpowiednią ochronę przed ryzykami finansowymi, na jakie jest narażony EBC. Komitet ds. Zarządzania Ryzykiem, w którego skład wchodzą eksperci z banków centralnych należących do Eurosystemu, uczestniczy w monitorowaniu, pomiarze i zgłaszaniu ryzyk finansowych związanych z bilansem Eurosystemu, a także opracowuje i weryfikuje odnośne metody i zasady. W ten sposób pomaga organom decyzyjnym zapewnić Eurosystemowi odpowiedni stopień ochrony.

Ryzyka finansowe wynikają z operacji EBC i związanych z nimi ekspozycji. Zasady kontroli i limity stosowane przez EBC do zarządzania swoim profilem ryzyka są różne w zależności od rodzaju operacji i odzwierciedlają cele strategiczne lub inwestycyjne poszczególnych portfeli oraz parametry ryzyka aktywów bazowych.

Do monitorowania i oceny ryzyka EBC stosuje różne techniki szacowania opracowane przez swoich ekspertów. Opierają się one na symulacji łącznego ryzyka rynkowego i kredytowego. Główne koncepcje, techniki i założenia modelowania, na podstawie których opracowano miary ryzyka, są oparte na standardach branżowych i dostępnych danych rynkowych. Ryzyko kwantyfikuje się zwykle jako oczekiwany niedobór (expected shortfall, ES) szacowany przy 99‑procentowym poziomie ufności na okres jednego roku^[28]. Do obliczania ryzyka stosuje się dwa podejścia: a) podejście księgowe, w którym kładzie się nacisk na skutki dla rachunku zysków i strat EBC, a straty są w pierwszej kolejności absorbowane przez odnośne różnice z wyceny, oraz b) podejście finansowe, w którym kładzie się nacisk na wpływ strat finansowych na łączny kapitał własny netto EBC, a różnice z wyceny nie są przy obliczaniu ryzyka traktowane jako bufor. EBC oblicza również inne miary ryzyka przy różnych poziomach ufności, przeprowadza analizy wrażliwości i scenariuszy warunków skrajnych oraz ocenia bardziej długoterminowe projekcje ekspozycji i przychodu, aby stale mieć wszechstronny obraz sytuacji w zakresie ryzyka^[29].

Łączne ryzyka, na jakie jest narażony EBC, w ciągu roku nieco się zmniejszyły. Na koniec 2025 łączne ryzyka finansowe dla bilansu EBC, mierzone jako ES przy 99‑procentowym poziomie ufności na okres jednego roku według podejścia księgowego, wyniosły 15,2 mld EUR, czyli nieco mniej niż na koniec 2024 (wykres 22). Spadek ryzyka, który wynikał ze zmniejszenia zasobów papierów wartościowych sektora publicznego utrzymywanych przez EBC w ramach programów APP i PEPP, został w dużej części zrównoważony przez wzrost ryzyk związanych z rezerwami dewizowymi EBC i jego portfelem funduszy własnych nominowanych w euro.

Wykres 22

Łączne ryzyka finansowe (wg metody księgowej, ES 99%)

(mld EUR)

Ryzyko kredytowe wynika z portfeli EBC utrzymywanych na potrzeby polityki pieniężnej oraz jego portfela funduszy własnych nominowanych w euro i rezerw dewizowych. Dłużne papiery wartościowe utrzymywane na potrzeby polityki pieniężnej są wyceniane według zamortyzowanego kosztu z uwzględnieniem utraty wartości i w związku z tym – jako że się ich nie sprzedaje – nie są narażone na zmiany cen związane z migracją kredytów, natomiast są narażone na ryzyko niewykonania zobowiązań. Fundusze własne nominowane w euro i rezerwy dewizowe są wyceniane po cenach rynkowych, co naraża je na ryzyko migracji i ryzyko niewykonania zobowiązań. W porównaniu z 2024 ryzyko kredytowe obniżyło się w wyniku zmniejszenia się zasobu papierów wartościowych utrzymywanych na potrzeby polityki pieniężnej.

Ryzyko kredytowe ogranicza się głównie przez stosowanie kryteriów kwalifikacji, procedur due diligence i różnych limitów dla poszczególnych portfeli.

Ryzyka walutowe i surowcowe wynikają z utrzymywanych przez EBC zasobów walut obcych i złota. W porównaniu z 2024 ryzyko walutowe wzrosło.

EBC, z uwagi na znaczenie tych aktywów dla jego polityki, nie zawiera transakcji zabezpieczających przed związanym z nimi ryzykiem walutowym i ryzykiem surowcowym. Zamiast tego ogranicza te ryzyka przez ujmowanie różnic z wyceny oraz dywersyfikację zasobów walut i złota.

Niewielka część portfela funduszy własnych EBC nominowanych w euro jest inwestowana w akcyjne fundusze typu ETF śledzące wskaźniki referencyjne dostosowane do porozumienia paryskiego. To wiąże się z ryzykiem cen akcji.

Biorąc pod uwagę małą ilość takich inwestycji, to ryzyko w przypadku EBC jest raczej minimalne. Ogranicza się je poprzez dywersyfikację i odnośne różnice z wyceny.

Rezerwy dewizowe i portfel funduszy własnych nominowanych w euro są inwestowane głównie w papiery wartościowe o stałym dochodzie i narażone na ryzyko stopy procentowej związane z wyceną według cen/kursów rynkowych, gdyż podlegają wycenie właśnie według cen rynkowych. Prawie połowa rezerw dewizowych EBC jest inwestowana w aktywa o stosunkowo krótkich terminach zapadalności (zob. wykres 7 w punkcie 1.3.1 „Bilans”), podczas gdy aktywa z portfela funduszy własnych na ogół charakteryzują się dłuższymi terminami zapadalności (zob. wykres 9 w punkcie 1.3.1 „Bilans”). Ryzyko stopy procentowej dla portfela funduszy własnych EBC, mierzone zgodnie z podejściem księgowym, wzrosło w porównaniu z 2024.

Ryzyko stopy procentowej związane z wyceną według cen/kursów rynkowych, na jakie jest narażony EBC, ogranicza się za pomocą zasad alokacji aktywów oraz różnic z wyceny.

EBC jest również narażony na ryzyko stopy procentowej spowodowane niedopasowaniem oprocentowania jego aktywów i zobowiązań, co wpływa na wynik z tytułu odsetek. To ryzyko nie jest bezpośrednio związane z konkretnym portfelem, ale wynika ze struktury bilansu EBC, w szczególności z niedopasowania zapadalności i rentowności, jakie występuje między aktywami a pasywami. W 2025 ryzyko stopy procentowej spadło w wyniku obniżenia się zobowiązań EBC w następstwie zmniejszenia zasobów papierów wartościowych utrzymywanych w ramach programów APP i PEPP. To ryzyko jest uwzględniane w ramach pomiaru ryzyk jako ES przy 99‑procentowym poziomie ufności na okres jednego roku i oprócz tego monitorowane w drodze projekcji rentowności EBC w średnim i długim horyzoncie czasowym.

Tego rodzaju ryzykiem zarządza się za pomocą zasad alokacji aktywów, a dodatkowo jest ono ograniczane przez obecność w bilansie EBC pasywów nieoprocentowanych.

EBC, który od 2022 ponosił straty spowodowane materializacją ryzyka stopy procentowej, także w 2025 odnotował koszty netto z tytułu odsetek. Te koszty netto były znacznie niższe niż w dwóch poprzednich latach, głównie z powodu malejącej stopy depozytu w banku centralnym, która od 1 stycznia 2025 jest podstawową stopą oprocentowania zobowiązań. Chociaż oczekuje się, że EBC w najbliższej przyszłości zacznie notować przychody netto z tytułu odsetek, to biorąc pod uwagę wspomniane niedopasowanie zapadalności i rentowności aktywów i pasywów, nie można wykluczyć możliwości dalszych strat odsetkowych w nadchodzących latach.

Do ramowych zasad zarządzania ryzykiem w EBC stopniowo wprowadzane są ryzyka związane ze zmianą klimatu. W 2022 Eurosystem przeprowadził pierwszy klimatyczny test warunków skrajnych w odniesieniu do bilansu Eurosystemu, dzięki czemu wstępnie oszacowano wpływ tego ryzyka na bilans EBC^[30]. Kolejny klimatyczny test warunków skrajnych odbył się w 2024 i w nadchodzących latach takie testy dalej będą przeprowadzane regularnie^[31].

1.4.2 Ryzyko operacyjne

Zarządzanie ryzykiem operacyjnym jest integralnym elementem struktury zarządzania wewnętrznego i procesów zarządczych w EBC^[32]. Odpowiedzialność za zarządzanie ryzykiem operacyjnym w EBC ponosi Zarząd, który zatwierdza politykę i zasady w tym zakresie. W sprawowaniu kontroli zwierzchniej nad zarządzaniem tym ryzykiem Zarządowi pomaga Komitet ds. Ryzyka Operacyjnego^[33].

Głównym celem systemu zarządzania ryzykiem operacyjnym w EBC jest przyczynianie się do wypełnienia misji i celów EBC przy jednoczesnej ochronie jego reputacji i aktywów przed stratami, nadużyciami i szkodami. Zgodnie z zasadami zarządzania ryzykiem operacyjnym każdy obszar funkcjonalny odpowiada za własne ryzyko operacyjne, incydenty i mechanizmy kontroli, w tym za identyfikację i ocenę, reagowanie, informowanie i monitorowanie. Strategie reagowania na ryzyko i procedury jego akceptacji powinny być przy tym zgodne z ogólnymi zasadami tolerancji na ryzyko obowiązującymi w EBC. Zasady postępowania w tym zakresie są powiązane z pięciostopniową macierzą ryzyka, w której zestawia się – według kryteriów ilościowych i jakościowych – wpływ ryzyka z prawdopodobieństwem jego wystąpienia.

Środowisko operacyjne EBC jest narażone na coraz bardziej złożone i powiązane ze sobą zagrożenia, w tym na ryzyka geopolityczne, zagrożenia dla cyberbezpieczeństwa i wyzwania związane ze zrównoważonym rozwojem. Bieżąca działalność EBC wiąże się z różnymi rodzajami ryzyka operacyjnego. Szczególnej uwagi wymaga szerokie spektrum ryzyk niefinansowych związanych z działaniem ludzi, systemów i procesów oraz zdarzeniami zewnętrznymi i relacjami z podmiotami zewnętrznymi. W związku z tym EBC wdrożył procedury ułatwiające ciągłe i skuteczne zarządzanie ryzykiem operacyjnym oraz umożliwiające uwzględnianie informacji o ryzyku w procesie podejmowania decyzji. Ponadto nadal koncentruje się na poprawie swojej odporności, przyjmując przy tym szeroką i całościową perspektywę wobec ryzyk i możliwości, w tym kwestii związanych ze zrównoważonym rozwojem. Opracował schematy reagowania i plany awaryjne, by zapewnić ciągłość kluczowych funkcji biznesowych w razie wystąpienia zakłóceń lub kryzysów.

1.4.3 Ryzyko związane ze sposobem działania

Dla ograniczenia ryzyka związanego ze sposobem działania^[34] w EBC zostało ustanowione Biuro ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego – kluczowa jednostka zarządzania ryzykiem, która ma wzmocnić system zarządzania wewnętrznego w EBC. Zadaniem Biura jest wspomaganie Zarządu w ochronie wiarygodności i reputacji EBC, upowszechnianie standardów etycznych oraz wzmacnianie rozliczalności i przejrzystości EBC. Z kolei niezależny Komitet ds. Etyki doradza osobom pełniącym wysokie funkcje w EBC w sprawach dotyczących rzetelności zawodowej i właściwego postępowania oraz wspomaga Radę Prezesów w odpowiednim i spójnym zarządzaniu ryzykami na najwyższym szczeblu. Na poziomie Eurosystemu i jednolitego mechanizmu nadzorczego działa Komitet ds. Etyki Zawodowej i Zgodności, który dąży do zapewnienia spójnego stosowania zasad postępowania obowiązujących krajowe banki centralne i właściwe organy krajowe.

2 Sprawozdanie finansowe EBC

2.1 Bilans na dzień 31 grudnia 2025

2.2 Rachunek zysków i strat za rok obrotowy
zakończony 31 grudnia 2025

Frankfurt nad Menem, 17 lutego 2026
Europejski Bank Centralny

Christine Lagarde
Prezes

2.3 Polityka rachunkowości

Format i prezentacja sprawozdania finansowego

Sprawozdanie finansowe EBC sporządzono zgodnie z niżej opisanymi zasadami rachunkowości^[35], które zdaniem Rady Prezesów EBC zapewniają rzetelną prezentację sprawozdania, a jednocześnie odzwierciedlają charakter działalności banku centralnego.

Podstawowe zasady rachunkowości

Zastosowano następujące podstawowe zasady rachunkowości: rzeczywistości gospodarczej i przejrzystości, ostrożności, istotności, spójności i porównywalności, kontynuacji działania, memoriału i ujęcia zdarzeń następujących po dniu bilansowym.

Ujmowanie aktywów i pasywów

Aktywa i pasywa ujmuje się w bilansie, gdy otrzymanie lub przekazanie przez EBC przyszłych korzyści ekonomicznych z ich tytułu jest prawdopodobne, zasadniczo wszystkie związane z nimi ryzyka i korzyści zostały przeniesione na EBC, a koszt wytworzenia lub wartość składnika aktywów bądź wysokość zobowiązania można wiarygodnie określić.

Prowadzenie ksiąg rachunkowych

Księgi rachunkowe prowadzi się zgodnie z zasadą kosztu historycznego, zmodyfikowaną w ten sposób, że rynkowe – tj. notowane na aktywnym rynku – papiery wartościowe (oprócz dłużnych papierów wartościowych utrzymywanych obecnie na potrzeby polityki pieniężnej), złoto oraz pozostałe bilansowe i pozabilansowe aktywa i pasywa w walutach obcych są wyceniane według wartości rynkowej.

Transakcje dotyczące aktywów i zobowiązań finansowych są ujmowane w księgach rachunkowych na dzień rozliczenia.

Transakcje na instrumentach finansowych w walutach obcych, z wyjątkiem transakcji spot na papierach wartościowych, ujmuje się na kontach pozabilansowych w dniu transakcji. W dniu rozliczenia zapisy pozabilansowe są odwracane, a transakcje – ujmowane w bilansie. Zakup i sprzedaż walut obcych wpływają na pozycję walutową netto na dzień transakcji; zrealizowane zyski i straty ze sprzedaży również oblicza się na dzień transakcji. Naliczone odsetki, premie i dyskonta dotyczące instrumentów finansowych nominowanych w walutach obcych są obliczane i ujmowane codziennie, a także codziennie uwzględniane w pozycji walutowej.

Złoto oraz aktywa i pasywa w walutach obcych

Aktywa i pasywa nominowane w walutach obcych przelicza się na euro po kursie obowiązującym na dzień bilansowy. Przychody i koszty przelicza się według kursu obowiązującego na dzień ujęcia. Aktualizację wyceny aktywów i zobowiązań nominowanych w walutach obcych, zarówno bilansowych, jak i pozabilansowych, przeprowadza się dla każdej waluty oddzielnie.

Aktualizację wyceny aktywów i zobowiązań w walutach obcych według cen rynkowych przeprowadza się odrębnie od aktualizacji według kursów walutowych.

Złoto wycenia się po cenie rynkowej obowiązującej na dzień bilansowy. Nie stosuje się rozróżnienia między różnicami z wyceny cenowej i kursowej, lecz przeprowadza się tylko jedną wycenę na podstawie ceny uncji złota wyrażonej w euro, która dla roku zakończonego 31 grudnia 2025 została wyprowadzona z kursu euro do dolara amerykańskiego na 31 grudnia 2025.

Specjalne prawo ciągnienia (SDR) jest zdefiniowane jako koszyk walut. Wartość SDR oblicza się jako ważoną sumę kursów pięciu głównych walut (dolara amerykańskiego, euro, renminbi, jena i funta szterlinga). Zasoby SDR w posiadaniu EBC zostały przeliczone na euro według kursu euro do SDR na 31 grudnia 2025.

Papiery wartościowe

Papiery wartościowe na potrzeby polityki pieniężnej
Dłużne papiery wartościowe utrzymywane obecnie na potrzeby polityki pieniężnej są wyceniane według zamortyzowanego kosztu z uwzględnieniem utraty wartości.

Pozostałe papiery wartościowe
Rynkowe papiery wartościowe (oprócz dłużnych papierów wartościowych utrzymywanych obecnie na potrzeby polityki pieniężnej) i podobne aktywa wycenia się – pojedynczo – albo według średnich cen/kursów rynkowych, albo według odpowiednich krzywych dochodowości na dzień bilansowy. Na potrzeby wyceny nie wydziela się opcji wbudowanych w papiery wartościowe. Dla roku zakończonego 31 grudnia 2025 zastosowano średnie ceny rynkowe z 30 grudnia 2025.

Aktualizację wyceny rynkowych funduszy inwestycyjnych przeprowadza się w ujęciu netto na poziomie poszczególnych funduszy, na podstawie wartości ich aktywów netto. Nie kompensuje się niezrealizowanych zysków i strat między różnymi funduszami inwestycyjnymi.

Niepłynne akcje oraz pozostałe instrumenty udziałowe utrzymywane jako stała inwestycja wycenia się po koszcie z uwzględnieniem utraty wartości.

Ustalanie wyniku finansowego

Przychody i koszty ujmuje się w okresie, w którym zostały osiągnięte lub poniesione^[36]. Zrealizowane zyski i straty ze sprzedaży walut obcych, złota i papierów wartościowych ujmuje się w rachunku zysków i strat, a oblicza według średniego kosztu odpowiednich aktywów.

Niezrealizowane zyski nie są ujmowane jako przychody, lecz odnoszone bezpośrednio na konto różnic z wyceny.

Niezrealizowane straty wykazuje się w rachunku zysków i strat, jeżeli na koniec roku ich kwota przekracza wcześniejsze skumulowane zyski z wyceny ujęte na odpowiednim koncie różnic z wyceny. Niezrealizowane straty z tytułu określonego papieru wartościowego, waluty lub zasobu złota nie podlegają kompensacie z niezrealizowanymi zyskami z tytułu innych papierów wartościowych, walut lub złota. W wypadku ujęcia niezrealizowanych strat na takiej pozycji w rachunku zysków i strat średni koszt tej pozycji zostaje obniżony do wysokości kursu lub ceny rynkowej na koniec roku.

Straty z tytułu utraty wartości ujmuje się w rachunku zysków i strat i nie odwraca się ich w kolejnych latach, chyba że utrata wartości się zmniejszyła, a zmniejszenie to można przypisać konkretnemu zdarzeniu, które nastąpiło po początkowym ujęciu utraty wartości.

Premię i dyskonto z tytułu papierów wartościowych amortyzuje się do upływu terminu umownego.

Transakcje odwracalne

Transakcje odwracalne to operacje, w których EBC kupuje lub sprzedaje aktywa na podstawie umów z przyrzeczeniem odkupu.

Transakcja z udzielonym przyrzeczeniem odkupu (repo) polega na sprzedaży papierów wartościowych za gotówkę z jednoczesnym zobowiązaniem do odkupu tych papierów od kontrahenta w określonym terminie i po uzgodnionej cenie. Transakcje repo wykazuje się w pasywach bilansu jako zabezpieczone depozyty. Papiery wartościowe sprzedane w ramach umów repo pozostają w bilansie EBC.

Transakcja z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu (reverse repo) polega na kupnie papierów wartościowych za gotówkę z jednoczesnym zobowiązaniem do ich odsprzedaży kontrahentowi w określonym terminie i po uzgodnionej cenie. Transakcje reverse repo wykazuje się w aktywach bilansu jako zabezpieczone pożyczki, ale nie uwzględnia się ich w zasobach papierów wartościowych EBC.

Transakcje odwracalne (w tym pożyczki papierów wartościowych) dokonane w ramach programu prowadzonego przez wyspecjalizowane podmioty ujmuje się w bilansie jedynie wówczas, gdy złożono zabezpieczenie w gotówce, która nie została następnie zainwestowana.

Instrumenty pozabilansowe

Przy obliczaniu średniego kosztu oraz zysków i strat z tytułu różnic kursowych w pozycji walutowej netto uwzględnia się instrumenty walutowe, obejmujące walutowe transakcje forward, terminowe części swapów walutowych i inne instrumenty polegające na wymianie jednej waluty na inną w przyszłym terminie.

Aktualizację wyceny instrumentów na stopy procentowe przeprowadza się dla każdego instrumentu oddzielnie. Dzienne zmiany wysokości zmiennego depozytu, który zabezpiecza otwarte kontrakty futures na stopy procentowe, ujmuje się w rachunku zysków i strat.

Transakcje forward na papierach wartościowych wycenia się według ogólnie przyjętych metod wyceny na podstawie dostępnych cen/kursów i stóp rynkowych oraz współczynników dyskonta za okres od dnia rozliczenia do dnia wyceny.

Aktywa trwałe

Aktywa trwałe, w tym wartości niematerialne i prawne, ale z wyłączeniem gruntów i dzieł sztuki, wycenia się według kosztu pomniejszonego o amortyzację. Grunty i dzieła sztuki wycenia się według kosztu. Główny budynek EBC wycenia się według kosztu pomniejszonego o amortyzację, z uwzględnieniem utraty wartości. Na potrzeby amortyzacji głównego budynku EBC koszty przypisuje się do właściwych składników aktywów, które podlegają amortyzacji przez przewidywany okres ich użytkowania. Amortyzację nalicza się metodą liniową za przewidywany okres użytkowania składnika aktywów, począwszy od następnego kwartału po przekazaniu go do użytkowania. Przewidywane okresy użytkowania dla głównych kategorii aktywów są następujące:

Okres amortyzacji kapitalizowanych nakładów remontowych dotyczących obiektów obecnie wynajmowanych przez EBC koryguje się w celu uwzględnienia zdarzeń mających wpływ na przewidywany okres użytkowania danego składnika aktywów.

W odniesieniu do swojego głównego budynku i aktywów z tytułu prawa do użytkowania związanych z budynkami biurowymi EBC przeprowadza co roku test na utratę wartości (zob. niżej „Leasing”). W razie stwierdzenia przesłanki utraty wartości i oceny, że składnik aktywów mógł stracić na wartości, szacuje się kwotę możliwą do odzyskania. Jeżeli wartość odzyskiwalna jest niższa niż wartość księgowa netto, w rachunku zysków i strat ujmuje się odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości.

Aktywa trwałe o koszcie początkowym poniżej 10 000 EUR są odpisywane w koszty w roku nabycia.

Aktywa trwałe, które spełniają kryteria kapitalizacji, ale są jeszcze w trakcie budowy lub opracowania, ujmuje się w pozycji „Środki trwałe w budowie”. Po przekazaniu tych aktywów do użytkowania związane z nimi koszty zostają przeksięgowane do odpowiednich pozycji aktywów trwałych.

Leasing

EBC jest zarówno leasingobiorcą, jak i subleasingodawcą.

EBC jako leasingobiorca
W przypadku wszystkich umów leasingu dotyczących środków trwałych, w których EBC jest leasingobiorcą, odnośne aktywa z tytułu prawa do użytkowania i zobowiązania z tytułu leasingu ujmuje się w bilansie w dacie rozpoczęcia leasingu, czyli wraz z przekazaniem składnika aktywów do użytkowania, i wykazuje – odpowiednio – w stosownych pozycjach aktywów trwałych w „Środkach trwałych oraz wartościach niematerialnych i prawnych” oraz w „Pozycjach różnych” (po stronie pasywów). W przypadku umów leasingu, które spełniają kryteria kapitalizacji, ale dany składnik aktywów jest jeszcze w trakcie budowy lub adaptacji, koszty poniesione przed datą rozpoczęcia leasingu ujmuje się w pozycji „Środki trwałe w budowie”.

Aktywa z tytułu prawa do użytkowania wycenia się według kosztu pomniejszonego o amortyzację. Dodatkowo dla aktywów z tytułu prawa do użytkowania związanych z budynkami biurowymi uwzględnia się utratę wartości (więcej informacji o corocznym teście na utratę wartości przedstawiono wyżej w punkcie „Aktywa trwałe”). Amortyzację nalicza się metodą liniową od daty rozpoczęcia leasingu do końca użytkowania składnika aktywów albo do końca okresu leasingu, zależnie od tego, co przypada wcześniej.

Zobowiązanie z tytułu leasingu jest początkowo wyceniane w wysokości wartości bieżącej przyszłych opłat leasingowych (obejmujących jedynie elementy leasingowe), zdyskontowanej z zastosowaniem krańcowej stopy procentowej EBC. Potem wycenia się to zobowiązanie według zamortyzowanego kosztu metodą efektywnej stopy procentowej. Koszty odsetkowe od zobowiązania z tytułu leasingu ujmuje się w rachunku zysków i strat w pozycji „Koszty z tytułu odsetek”. Jeśli wskutek zmiany w indeksie lub ponownej oceny istniejącej umowy zmienią się przyszłe opłaty leasingowe, dokonuje się ponownej wyceny tego zobowiązania. Po dokonaniu tej wyceny odpowiednio koryguje się wartość bilansową aktywów z tytułu prawa do użytkowania.

Leasingi krótkoterminowe – do 12 miesięcy włącznie – oraz leasingi obejmujące aktywa o niskiej wartości – poniżej 10 000 EUR (taki sam próg jak przy ujmowaniu aktywów trwałych) – ujmuje się jako koszt w rachunku zysków i strat.

EBC jako subleasingodawca
W przypadku wszystkich umów leasingu, w których EBC jest subleasingodawcą, EBC przyznaje stronom trzecim prawo do użytkowania składnika aktywów stanowiącego przedmiot leasingu (lub części tego składnika aktywów), przy czym umowa leasingu między pierwotnym leasingodawcą a EBC (leasing główny) pozostaje w mocy. Subleasing klasyfikuje się jako leasing finansowy lub operacyjny^[37] na podstawie składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania wynikającego z leasingu głównego, a nie składnika aktywów stanowiącego przedmiot leasingu.

Umowy subleasingu, w których EBC jest subleasingodawcą, klasyfikuje się jako leasing finansowy. W przypadku takich umów składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania wynikającego z leasingu głównego (lub część tego składnika aktywów) przekazany subleasingobiorcy usuwa się z pozycji „Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne”, zaś należności z tytułu subleasingu ujmuje się w „Pozycjach różnych” (po stronie aktywów). Umowa subleasingu nie wpływa na zobowiązanie z tytułu leasingu głównego.

W dacie rozpoczęcia subleasingu należności z jego tytułu początkowo wycenia się w wysokości wartości bieżącej przyszłych opłat leasingowych na rzecz EBC, zdyskontowanej z wykorzystaniem stopy dyskontowej stosowanej na potrzeby leasingu głównego. Potem wycenia się te należności według zamortyzowanego kosztu metodą efektywnej stopy procentowej. Odnośne przychody odsetkowe ujmuje się w rachunku zysków i strat w pozycji „Przychody z tytułu odsetek”.

Świadczenia po okresie zatrudnienia i pozostałe świadczenia długoterminowe

Opis rozwiązań
EBC prowadzi dla swoich pracowników, członków Zarządu i zatrudnionych przez siebie członków Rady ds. Nadzoru programy określonych świadczeń.

Program emerytalny dla pracowników jest finansowany z aktywów ulokowanych w długoterminowym funduszu świadczeń pracowniczych. Obejmuje filar o określonych świadczeniach i filar o określonej składce. Do pierwszego z nich obowiązkowe składki odprowadzają zarówno EBC, jak i pracownicy. W ramach filaru o określonej składce pracownicy mogą odprowadzać dobrowolnie dodatkowe składki. W momencie przejścia na emeryturę mogą oni przekształcić sumę środków zgromadzonych na swoim rachunku w ramach tego filaru w dodatkowy annuitet^[38].

W odniesieniu do świadczeń po okresie zatrudnienia i pozostałych świadczeń długoterminowych (w tym emerytalnych) na rzecz członków Zarządu i zatrudnionych przez EBC członków Rady ds. Nadzoru stosuje się rozwiązanie bez odrębnego funduszu. W przypadku pracowników rozwiązanie bez odrębnego funduszu stosuje się do świadczeń po okresie zatrudnienia i pozostałych świadczeń długoterminowych (innych niż emerytalne).

Zobowiązanie netto z tytułu określonych świadczeń
Zobowiązanie z tytułu programów określonych świadczeń, w tym pozostałych świadczeń długoterminowych, wykazane w bilansie w „Pozycjach różnych” (po stronie pasywów), to wartość bieżąca zobowiązania z tytułu określonych świadczeń na dzień bilansowy pomniejszona o wartość godziwą aktywów programu.

Wartość bieżąca zobowiązania z tytułu określonych świadczeń jest obliczana co roku przez niezależnego aktuariusza metodą prognozowanych uprawnień jednostkowych. Szacowane przyszłe przepływy pieniężne są dyskontowane z zastosowaniem stopy określonej na podstawie rynkowej rentowności – na dzień bilansowy – obligacji korporacyjnych w euro o wysokiej jakości, których termin wykupu jest zbliżony do terminu realizacji odnośnego zobowiązania.

Zyski i straty aktuarialne mogą powstać w wyniku korekt założeń aktuarialnych ex post – gdy faktyczne wyniki różnią się od zakładanych – lub wskutek zmian tych założeń.

Koszty netto z tytułu określonych świadczeń
Koszty netto z tytułu określonych świadczeń dzieli się na składniki wykazywane w rachunku zysków i strat oraz ponowną wycenę świadczeń po okresie zatrudnienia ujmowaną w bilansie w pozycji „Różnice z wyceny”.

Kwota netto obciążająca rachunek zysków i strat obejmuje:

1. koszty bieżącego zatrudnienia dotyczące określonych świadczeń naliczonych za dany rok;
2. ewentualne koszty przeszłego zatrudnienia dotyczące określonych świadczeń wynikające ze zmiany programu;
3. koszty netto z tytułu odsetek, według stopy dyskontowej, od zobowiązania netto z tytułu określonych świadczeń;
4. ponowną wycenę dotyczącą pozostałych świadczeń długoterminowych.

Kwota netto ujęta w pozycji „Różnice z wyceny” obejmuje następujące pozycje:

1. zyski i straty aktuarialne z tytułu świadczeń po okresie zatrudnienia;
2. faktyczny zwrot z aktywów programu, z wyłączeniem kwot uwzględnionych w odsetkach netto od zobowiązania netto z tytułu określonych świadczeń.

Te kwoty są co roku ustalane przez niezależnego aktuariusza.

Salda w ramach ESBC/Eurosystemu

Salda w ramach ESBC wynikają przede wszystkim z płatności transgranicznych w obrębie Unii Europejskiej rozliczanych w euro w pieniądzu banku centralnego. Te transakcje są w większości inicjowane przez podmioty prywatne (np. instytucje kredytowe, przedsiębiorstwa i osoby fizyczne). Są rozliczane w TARGET (transeuropejski zautomatyzowany system błyskawicznego rozrachunku brutto w czasie rzeczywistym) i powodują powstanie sald wzajemnych rozrachunków na rachunkach banków centralnych z UE w tym systemie. Na salda tych rachunków wpływają również płatności dokonywane przez EBC i krajowe banki centralne. Wszystkie rozrachunki podlegają automatycznemu grupowaniu i dostosowywaniu, tak by stanowiły część pojedynczego salda między poszczególnymi krajowymi bankami centralnymi a EBC. W księgach EBC te salda reprezentują należność lub zobowiązanie netto poszczególnych krajowych banków centralnych wobec reszty Europejskiego Systemu Banków Centralnych (ESBC). Zmiany sald na rachunkach w TARGET są codziennie odzwierciedlane w zapisach księgowych EBC i krajowych banków centralnych.

Salda w ramach Eurosystemu między krajowymi bankami centralnymi ze strefy euro a EBC wynikające z rozrachunków w TARGET przedstawia się w bilansie EBC w ujęciu netto, jako jedno saldo, po stronie aktywów w pozycji „Należności związane z TARGET (netto)” albo po stronie pasywów w pozycji „Zobowiązania związane z TARGET (netto)”. Salda w ramach ESBC między krajowymi bankami centralnymi spoza strefy euro a EBC, wynikające z uczestnictwa tych banków w systemie TARGET^[39], wykazuje się w pozycji „Zobowiązania wobec nierezydentów strefy euro w euro”.

Salda w ramach Eurosystemu wynikające z przydziału banknotów euro w Eurosystemie wykazuje się w ujęciu netto, jako jedno saldo, w pozycji aktywów „Należności z tytułu przydziału banknotów euro w Eurosystemie” (zob. niżej „Banknoty w obiegu”).

Salda w ramach Eurosystemu wynikające z przekazania do EBC dewizowych aktywów rezerwowych przez krajowe banki centralne przystępujące do Eurosystemu są nominowane w euro i wykazywane w pozycji „Zobowiązania stanowiące równowartość przekazanych rezerw dewizowych”.

Inne salda w ramach Eurosystemu nominowane w euro (np. ewentualny tymczasowy podział zysku EBC między krajowe banki centralne) przedstawia się w bilansie EBC w ujęciu netto, jako jedno saldo, po stronie aktywów w pozycji „Pozostałe należności w ramach Eurosystemu (netto)” albo po stronie pasywów w pozycji „Pozostałe zobowiązania w ramach Eurosystemu (netto)”.

Banknoty w obiegu

Emisję banknotów euro prowadzi Eurosystem, czyli EBC i krajowe banki centralne ze strefy euro^[40]. Łączna wartość banknotów euro w obiegu jest dzielona między banki centralne z Eurosystemu w ostatnim dniu roboczym każdego miesiąca zgodnie z kluczem przydziału banknotów^[41].

Udział EBC wynosi 8% łącznej wartości banknotów euro w obiegu i jest wykazywany w bilansie w pozycji pasywów „Banknoty w obiegu”. Jest zabezpieczony na należnościach od krajowych banków centralnych. Te należności są oprocentowane^[42] i wykazywane w pozycji „Należności z tytułu przydziału banknotów euro w Eurosystemie” (zob. wyżej „Salda w ramach ESBC/Eurosystemu”). Przychody z tytułu odsetek od tych należności wykazuje się w rachunku zysków i strat w pozycji „Przychody z tytułu odsetek”.

Rezerwa na ryzyka finansowe

Rada Prezesów może zdecydować, by całość lub część dochodu EBC została przekazana na poczet rezerwy na ryzyka finansowe. Ta rezerwa może być wykorzystywana w zakresie uznanym przez Radę Prezesów za niezbędny, by zrównoważyć straty, które powstają wskutek ekspozycji na ryzyka finansowe. Wysokość rezerwy na ryzyka finansowe i zasadność jej dalszego utrzymywania podlegają corocznej weryfikacji na podstawie dokonywanej przez EBC oceny stopnia narażenia na te ryzyka, z uwzględnieniem różnych czynników, chyba że poziom rezerwy wynosi zero i jednocześnie EBC nie ma dochodu, który mógłby zostać przekazany na jej poczet^[43].

Tymczasowy podział zysku

Kwota równa sumie dochodu EBC z tytułu banknotów euro w obiegu i dochodu z tytułu dłużnych papierów wartościowych na potrzeby polityki pieniężnej zakupionych w ramach a) programu dotyczącego rynków papierów wartościowych, b) trzeciego programu skupu obligacji zabezpieczonych, c) programu skupu papierów wartościowych zabezpieczonych aktywami, d) programu skupu aktywów sektora publicznego oraz e) nadzwyczajnego programu zakupów w czasie pandemii jest rozdzielana w styczniu następnego roku w ramach tymczasowego podziału zysku, o ile Rada Prezesów nie zdecyduje inaczej^[44]. Decyzję taką podejmuje się w przypadku, gdy na podstawie uzasadnionej prognozy przygotowanej przez Zarząd Rada Prezesów przewiduje, że EBC w danym roku odnotuje stratę bądź też że osiągnięty zysk roczny będzie niższy niż ta kwota dochodu. Rada Prezesów może też zdecydować, by całość lub część tego dochodu została przekazana na poczet rezerwy na ryzyka finansowe (zob. wyżej „Rezerwa na ryzyka finansowe”).

Ponadto Rada Prezesów może zdecydować o pomniejszeniu kwoty dochodu z tytułu banknotów euro w obiegu, która jest przeznaczona do podziału w styczniu, o wysokość kosztów poniesionych przez EBC w związku z emisją i obsługą banknotów euro.

Zdarzenia po dniu bilansowym

Wartości aktywów i pasywów koryguje się o zdarzenia zaistniałe między dniem bilansowym a dniem, w którym Zarząd zezwala na przekazanie rocznego sprawozdania finansowego EBC do zatwierdzenia przez Radę Prezesów, jeżeli te zdarzenia mają istotny wpływ na stan aktywów lub pasywów na dzień bilansowy.

Ważne zdarzenia po dniu bilansowym, które nie wpływają na stan aktywów i pasywów na dzień bilansowy, ujawnia się w notach do sprawozdania finansowego.

Zmiany zasad rachunkowości

W 2025 nie było zmian w zasadach rachunkowości stosowanych przez EBC.

Inne zagadnienia

13 marca 2024 Rada Prezesów podjęła decyzję w sprawie zmian w systemie operacyjnym realizacji polityki pieniężnej^[45]. W tym kontekście Rada Prezesów postanowiła również, że począwszy od 1 stycznia 2025 podstawą oprocentowania a) należności z tytułu przydziału banknotów euro w Eurosystemie, b) sald w TARGET jako zobowiązań/należności krajowych banków centralnych oraz c) zobowiązań stanowiących równowartość przekazanych rezerw dewizowych będzie stopa procentowa stosowana do depozytu w banku centralnym oferowanego przez Eurosystem. Do końca 2024 podstawą tego oprocentowania była stopa procentowa stosowana przez Eurosystem w przetargach dotyczących podstawowych operacji refinansujących.

Wyznaczenie niezależnego biegłego rewidenta

Rada UE, zgodnie z art. 27 Statutu ESBC i na podstawie rekomendacji Rady Prezesów EBC, zatwierdziła wybór firmy Forvis Mazars GmbH & Co. KG Wirtschaftsprüfungsgesellschaft Steuerberatungsgesellschaft z siedzibą w Hamburgu (Republika Federalna Niemiec) na niezależnego biegłego rewidenta EBC na okres pięciu lat, do końca roku obrotowego 2029. Ten pięcioletni okres może zostać przedłużony o maksymalnie dwa lata obrotowe.

2.4 Noty objaśniające do bilansu

Nota 1 – Złoto i należności w złocie

Zasób złota w posiadaniu EBC kształtował się następująco:

Wzrost równowartości zasobu złota w posiadaniu EBC w euro wynikał ze wzrostu ceny rynkowej tego kruszcu wyrażonej w euro (zob. „Złoto oraz aktywa i pasywa w walutach obcych” w punkcie 2.3 „Polityka rachunkowości” oraz nota 14 „Różnice z wyceny”).

Nota 2 – Należności od rezydentów i nierezydentów strefy euro w walutach obcych

Nota 2.1 – Należności od MFW

Pozycja obejmuje specjalne prawa ciągnienia (SDR) w posiadaniu EBC, których wartość na 31 grudnia 2025 wynosiła 1772 mln EUR (2024: 2227 mln EUR). Zasoby SDR wynikają z porozumienia z Międzynarodowym Funduszem Walutowym (MFW) w sprawie dobrowolnych transakcji kupna i sprzedaży SDR, na mocy którego MFW jest upoważniony do organizowania w imieniu EBC sprzedaży i kupna SDR za euro, pod warunkiem nieprzekroczenia określonego stanu minimalnego i maksymalnego. Na potrzeby rachunkowości SDR są traktowane jak waluta obca (zob. „Złoto oraz aktywa i pasywa w walutach obcych” w punkcie 2.3 „Polityka rachunkowości”). W 2025 zasoby SDR w posiadaniu EBC zmniejszyły się, głównie w wyniku transakcji przeprowadzonych w ramach wspomnianego powyżej porozumienia w sprawie dobrowolnych transakcji. Ponadto do spadku wartości zasobów SDR wyrażonej w euro przyczyniła się deprecjacja SDR wobec euro w 2025.

Nota 2.2 – Środki na rachunkach w bankach, inwestycje w papiery wartościowe, kredyty zagraniczne i inne aktywa zagraniczne oraz należności od rezydentów strefy euro w walutach obcych

Te dwie pozycje obejmują środki na rachunkach w bankach i kredyty w walutach obcych oraz inwestycje w papiery wartościowe w dolarach amerykańskich, jenach i renminbi.

Na te pozycje złożyły się:

Łączna wartość tych pozycji w 2025 zmalała, przede wszystkim z powodu deprecjacji dolara amerykańskiego i jena względem euro. Ten spadek został częściowo skompensowany, głównie przez przychody uzyskane w ciągu roku z portfela dolarowego.

Zasoby netto walut obcych^[46] kształtowały się następująco:

W pierwszym kwartale 2025 EBC sprzedał niewielką część swoich zasobów dolarowych, a uzyskane wpływy reinwestował w całości w jeny. Stanowiło to element standardowego dostosowania struktury rezerw dewizowych EBC do docelowej alokacji.

W 2025 nie dokonano żadnych interwencji walutowych.

Nota 3 – Pozostałe należności od instytucji kredytowych ze strefy euro w euro

Na 31 grudnia 2025 pozycja obejmowała salda rachunków bieżących rezydentów strefy euro w kwocie 1 mln EUR (2024: 2 mln EUR).

Nota 4 – Papiery wartościowe rezydentów strefy euro w euro

Nota 4.1 – Papiery wartościowe na potrzeby polityki pieniężnej

Na 31 grudnia 2025 pozycja obejmowała dłużne papiery wartościowe nabyte przez EBC w ramach programu dotyczącego rynków papierów wartościowych (SMP), trzeciego programu skupu obligacji zabezpieczonych (CBPP3), programu skupu papierów wartościowych zabezpieczonych aktywami (ABSPP), programu skupu aktywów sektora publicznego (PSPP) i nadzwyczajnego programu zakupów w czasie pandemii (PEPP).

W 2025 portfele programów APP^[47] i PEPP^[48] nadal były zmniejszane w określonym i przewidywalnym tempie, ponieważ Eurosystem nie reinwestował już spłat kapitału z tytułu zapadających papierów wartościowych.

Dłużne papiery wartościowe zakupione przez EBC w ramach tych programów wycenia się według zamortyzowanego kosztu z uwzględnieniem utraty wartości (zob. „Papiery wartościowe” w punkcie 2.3 „Polityka rachunkowości”).

Poniżej przedstawiono zamortyzowany koszt dłużnych papierów wartościowych utrzymywanych przez EBC i ich wartość rynkową^[49] (która nie jest wykazywana w bilansie ani w rachunku zysków i strat, a została przedstawiona jedynie dla porównania):

Zamortyzowany koszt utrzymywanych przez EBC dłużnych papierów wartościowych zmienił się w ciągu roku następująco:

Rada Prezesów regularnie ocenia ryzyko finansowe związane z papierami wartościowymi utrzymywanymi w ramach tych programów.

W tym kontekście co roku, na podstawie danych na koniec roku, przeprowadza się testy na utratę wartości, które zatwierdza Rada Prezesów. W tych testach przesłanki utraty wartości ocenia się dla każdego programu osobno. W razie stwierdzenia takich przesłanek przeprowadza się dalszą analizę, by upewnić się, czy zdarzenie powodujące utratę wartości nie wpłynęło na przepływy pieniężne związane z papierami bazowymi. Wyniki tegorocznych testów nie wskazały na konieczność ujęcia strat z tytułu dłużnych papierów wartościowych utrzymywanych w portfelach prowadzonych na potrzeby polityki pieniężnej w 2025.

Poniżej przedstawiono zamortyzowany koszt^[50] papierów wartościowych utrzymywanych przez Eurosystem:

Nota 5 – Należności w ramach Eurosystemu

Nota 5.1 – Należności z tytułu przydziału banknotów euro w Eurosystemie

Na pozycję składają się należności EBC od krajowych banków centralnych ze strefy euro z tytułu przydziału banknotów euro w ramach Eurosystemu (zob. „Banknoty w obiegu” w punkcie 2.3 „Polityka rachunkowości”). Na 31 grudnia 2025 jej saldo wynosiło 129 563 mln EUR (2024: 127 067 mln EUR). Od 1 stycznia 2025 odsetki od tych należności obliczano codziennie według ostatniej dostępnej stopy procentowej stosowanej do depozytu w banku centralnym oferowanego przez Eurosystem. Wcześniej te odsetki naliczano według ostatniej dostępnej stopy procentowej stosowanej przez Eurosystem w przetargach dotyczących podstawowych operacji refinansujących (zob. „Inne zagadnienia” w punkcie 2.3 „Polityka rachunkowości” i nota 22.2 „Przychody odsetkowe wynikające z należności z tytułu przydziału banknotów euro w Eurosystemie”).

Nota 6 – Pozostałe aktywa

Nota 6.1 – Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne

Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne kształtowały się następująco:

W 2025 EBC wykazał w pozycji „Budynki objęte prawem do użytkowania” nowy wynajęty budynek biurowy. Związany z tym wzrost kosztów w tej kategorii aktywów został z nawiązką skompensowany przez usunięcie z bilansu innego wynajętego budynku biurowego, gdy okres jego wynajmu się zakończył. To usunięcie doprowadziło także do odpowiedniego spadku odnośnych pozycji umorzenia.

W odniesieniu do głównego budynku EBC i budynków biurowych objętych prawem do użytkowania przeprowadzono na koniec roku test na utratę wartości, który nie wykazał konieczności dokonania odpisu aktualizującego z tego tytułu.

Nota 6.2 – Inne aktywa finansowe

Pozycja obejmuje głównie portfel funduszy własnych EBC, który składa się w większości z zainwestowanych środków obejmujących opłacony kapitał EBC oraz kwoty odłożone w ogólnym funduszu rezerwowym i rezerwie na ryzyka finansowe. W tej pozycji wykazano także 3211 udziałów w Banku Rozrachunków Międzynarodowych (BIS), po koszcie nabycia wynoszącym 42 mln EUR, oraz inne rachunki bieżące nominowane w euro.

Na pozycję złożyły się:

Wzrost netto tej pozycji w 2025 wynikał głównie z reinwestycji przychodów odsetkowych uzyskanych z portfela funduszy własnych EBC.

Nota 6.3 – Różnice z wyceny instrumentów pozabilansowych

Na pozycję składają się głównie zmiany w wycenie walutowych transakcji swap i forward otwartych na 31 grudnia 2025 (zob. nota 20 „Walutowe transakcje swap i forward”). Te zmiany wyniosły 273 mln EUR (2024: 681 mln EUR). Wynikają z różnicy między wartością tych transakcji po przeliczeniu na euro według kursów obowiązujących na dzień bilansowy a ich wartością w przeliczeniu na euro po średnim koszcie danej waluty na ten dzień (zob. „Instrumenty pozabilansowe” i „Złoto oraz aktywa i pasywa w walutach obcych” w punkcie 2.3 „Polityka rachunkowości”).

Nota 6.4 – Rozliczenia międzyokresowe

Rozliczenia międzyokresowe kształtowały się następująco:

Na 31 grudnia 2025 pozycja obejmowała naliczone odsetki kuponowe od papierów wartościowych, w tym należne odsetki wypłacone przy nabyciu (zob. nota 2.2 „Środki na rachunkach w bankach, inwestycje w papiery wartościowe, kredyty zagraniczne i inne aktywa zagraniczne oraz należności od rezydentów strefy euro w walutach obcych”, nota 4.1 „Papiery wartościowe na potrzeby polityki pieniężnej” i nota 6.2 „Inne aktywa finansowe”).

Wykazano tu również naliczone odsetki od sald w TARGET należne od krajowych banków centralnych ze strefy euro za grudzień 2025 (zob. nota 11.2 „Zobowiązania związane z TARGET (netto)”) oraz naliczone odsetki należne EBC od krajowych banków centralnych ze strefy euro za ostatni kwartał 2025 w związku z należnościami EBC z tytułu przydziału banknotów euro w Eurosystemie (zob. nota 5.1 „Należności z tytułu przydziału banknotów euro w Eurosystemie”). Te kwoty zostały rozliczone w styczniu 2026.

Naliczone przychody z tytułu zadań nadzorczych odnoszą się do opłat nadzorczych należnych za 2025, które zostaną pobrane w 2026 (zob. nota 25 „Wynik z tytułu opłat i prowizji”)^[51].

Pozostała część pozycji obejmowała przede wszystkim: a) naliczone przychody z tytułu przedsięwzięć i usług ESBC (zob. nota 27 „Pozostałe przychody”), b) różne przedpłaty oraz c) naliczone przychody odsetkowe z tytułu innych instrumentów finansowych.

Nota 6.5 – Pozycje różne

Na 31 grudnia 2025 stan pozycji wynosił 110 mln EUR (2024: 53 mln EUR). Składały się na nią głównie salda o wartości 78 mln EUR (2024: 24 mln EUR) dotyczące walutowych transakcji swap i forward otwartych na 31 grudnia 2025 (zob. nota 20 „Walutowe transakcje swap i forward”). Te salda wynikały z różnicy między wartością tych transakcji po przeliczeniu na euro po średnim koszcie danej waluty na dzień bilansowy a ich wartością w euro przy początkowym ujęciu (zob. „Instrumenty pozabilansowe” w punkcie 2.3 „Polityka rachunkowości”).

Pozycja obejmowała również należności z tytułu przedsięwzięć i usług ESBC (zob. nota 27 „Pozostałe przychody”) oraz salda z tytułu podlegającego zwrotowi podatku VAT.

Nota 7 – Banknoty w obiegu

Pozycja obejmuje 8‑procentowy udział EBC w łącznej wartości banknotów euro w obiegu (zob. „Banknoty w obiegu” w punkcie 2.3 „Polityka rachunkowości”), który na 31 grudnia 2025 był równy 129 563 mln EUR (2024: 127 067 mln EUR).

Nota 8 – Pozostałe zobowiązania wobec instytucji kredytowych ze strefy euro w euro

Przy udzielaniu pożyczek papierów wartościowych z programu PSPP i programu PEPP dla sektora publicznego banki centralne z Eurosystemu mogą przyjmować jako zabezpieczenie środki pieniężne, bez konieczności ich reinwestowania. W przypadku EBC takie operacje są prowadzone przez wyspecjalizowane podmioty.

Ta pozycja obejmuje salda wynikające z nierozliczonych pożyczek papierów wartościowych udzielonych instytucjom kredytowym ze strefy euro. Ponieważ środki pieniężne otrzymane jako zabezpieczenie na rachunki w TARGET nie były zainwestowane na koniec roku, te transakcje ujęto w bilansie (zob. „Transakcje odwracalne” w punkcie 2.3 „Polityka rachunkowości” i nota 17 „Programy pożyczek papierów wartościowych”)^[52].

Nota 9 – Zobowiązania wobec innych rezydentów strefy euro w euro

Nota 9.1 – Sektor instytucji rządowych i samorządowych

Na 31 grudnia 2025 na pozycję składały się depozyty Europejskiego Instrumentu Stabilności Finansowej (EFSF) w kwocie 74 mln EUR (2024: 73 mln EUR). Zgodnie z art. 21 Statutu ESBC Europejski Bank Centralny może działać jako agent skarbowy na rzecz instytucji, organów lub jednostek organizacyjnych Unii, rządów centralnych, władz regionalnych, lokalnych lub innych władz publicznych, innych instytucji lub przedsiębiorstw publicznych państw członkowskich.

Nota 9.2 – Pozostałe zobowiązania

Na 31 grudnia 2025 stan pozycji wynosił 25 947 mln EUR (2024: 24 482 mln EUR); obejmowała ona salda systemów zewnętrznych ze strefy euro^[53] przyłączonych do TARGET przez komponent TARGET‑ECB.

Nota 10 – Zobowiązania wobec nierezydentów strefy euro w euro

Zobowiązania wobec nierezydentów strefy euro w euro kształtowały się następująco:

Na 31 grudnia 2025 największą składową pozycji były depozyty przyjęte przez EBC w roli agenta skarbowego na rzecz Komisji Europejskiej, związane z zarządzaniem operacjami zaciągania i udzielania pożyczek przez UE (zob. nota 21 „Zarządzanie operacjami zaciągania i udzielania pożyczek”).

W pozycji wykazano także salda w TARGET, obejmujące salda między krajowymi bankami centralnymi spoza strefy euro a EBC (zob. „Salda w ramach ESBC/Eurosystemu” w punkcie 2.3 „Polityka rachunkowości”) oraz salda systemów zewnętrznych spoza strefy euro przyłączonych do TARGET przez komponent TARGET‑ECB.

Ponadto pozycja obejmowała saldo z tytułu umowy o wzajemnej wymianie walut z Systemem Rezerwy Federalnej. W ramach tej umowy Bank Rezerwy Federalnej w Nowym Jorku dostarcza EBC dolary amerykańskie, za pomocą transakcji swap, aby umożliwić zapewnienie kontrahentom Eurosystemu krótkoterminowego finansowania w tej walucie. Jednocześnie EBC zawiera przeciwstawne transakcje swap (back‑to‑back) z krajowymi bankami centralnymi ze strefy euro, które wykorzystują uzyskane w ten sposób środki do prowadzenia operacji zasilających w płynność w dolarach amerykańskich, w formie transakcji odwracalnych, z kontrahentami Eurosystemu. Wskutek zawarcia przeciwstawnych transakcji swap powstają salda rozrachunków w ramach Eurosystemu między EBC a krajowymi bankami centralnymi ze strefy euro. Transakcje swap zawierane przez EBC z Bankiem Rezerwy Federalnej w Nowym Jorku i krajowymi bankami centralnymi ze strefy euro powodują ponadto powstanie należności i zobowiązań terminowych, które są wykazywane na kontach pozabilansowych (zob. nota 20 „Walutowe transakcje swap i forward”).

Pozostałą część pozycji stanowiły salda z tytułu nierozliczonych pożyczek papierów wartościowych z programu PSPP i programu PEPP dla sektora publicznego udzielonych instytucjom kredytowym spoza strefy euro. Ponieważ środki pieniężne otrzymane jako zabezpieczenie na rachunki w TARGET nie były zainwestowane na koniec roku, te transakcje ujęto w bilansie (zob. „Transakcje odwracalne” w punkcie 2.3 „Polityka rachunkowości” i nota 17 „Programy pożyczek papierów wartościowych”).

Nota 11 – Zobowiązania w ramach Eurosystemu

Nota 11.1 – Zobowiązania stanowiące równowartość przekazanych rezerw dewizowych

Na pozycję składają się zobowiązania wobec krajowych banków centralnych ze strefy euro z tytułu dewizowych aktywów rezerwowych przekazanych przez nie do EBC z chwilą przystąpienia do Eurosystemu. Zgodnie z art. 30 ust. 2 Statutu ESBC wysokość wnoszonych aktywów ustala się proporcjonalnie do wielkości udziałów krajowych banków centralnych w subskrybowanym kapitale EBC. W 2025 nie było żadnych zmian w tej pozycji.

Zobowiązania wobec krajowych banków centralnych ze strefy euro z tytułu dewizowych aktywów rezerwowych przekazanych przez nie do EBC kształtowały się następująco:

Od 1 stycznia 2025 odsetki od tych zobowiązań obliczano codziennie według ostatniej dostępnej stopy procentowej stosowanej do depozytu w banku centralnym oferowanego przez Eurosystem, skorygowanej tak, by uwzględnić zerową rentowność złota wchodzącego w skład rezerw. Wcześniej te odsetki obliczano według ostatniej dostępnej stopy procentowej stosowanej przez Eurosystem w przetargach dotyczących podstawowych operacji refinansujących, również skorygowanej tak, by uwzględnić zerową rentowność złota wchodzącego w skład rezerw (zob. „Inne zagadnienia” w punkcie 2.3 „Polityka rachunkowości” i nota 22.3 „Odsetki od wierzytelności krajowych banków centralnych z tytułu przekazanych rezerw dewizowych”).

Nota 11.2 – Zobowiązania związane z TARGET (netto)

Pozycja obejmuje salda rozrachunków krajowych banków centralnych ze strefy euro z EBC w TARGET (zob. „Salda w ramach ESBC/Eurosystemu” w punkcie 2.3 „Polityka rachunkowości”). Te salda kształtowały się następująco:

Spadek zobowiązania netto w TARGET był spowodowany głównie przez wpływy środków pieniężnych z tytułu zapadających papierów wartościowych w ramach programów APP i PEPP, które były rozliczane przez rachunki w TARGET (zob. nota 4.1 „Papiery wartościowe na potrzeby polityki pieniężnej”). Oddziaływanie tego czynnika zostało częściowo zrównoważone, przede wszystkim przez wypływy środków pieniężnych wynikające a) z niższych depozytów przyjętych przez EBC w roli agenta skarbowego na rzecz Komisji Europejskiej, związanych z zarządzaniem operacjami zaciągania i udzielania pożyczek przez UE (zob. nota 10 „Zobowiązania wobec nierezydentów strefy euro w euro”) oraz b) z kosztów z tytułu odsetek od zobowiązania netto EBC w TARGET (zob. nota 22.5 „Koszty netto z tytułu odsetek od sald w TARGET jako zobowiązań/należności krajowych banków centralnych”).

Z wyjątkiem sald wynikających z przeciwstawnych transakcji swap związanych z operacjami zasilającymi w płynność w dolarach amerykańskich, od 1 stycznia 2025 odsetki od pozycji w TARGET utrzymywanych przez krajowe banki centralne ze strefy euro wobec EBC obliczano codziennie według ostatniej dostępnej stopy procentowej stosowanej do depozytu w banku centralnym oferowanego przez Eurosystem. Wcześniej te odsetki naliczano według ostatniej dostępnej stopy procentowej stosowanej przez Eurosystem w przetargach dotyczących podstawowych operacji refinansujących (zob. „Inne zagadnienia” w punkcie 2.3 „Polityka rachunkowości” i nota 22.5 „Koszty netto z tytułu odsetek od sald w TARGET jako zobowiązań/należności krajowych banków centralnych”).

Nota 11.3 – Pozostałe zobowiązania w ramach Eurosystemu (netto)

Na 31 grudnia 2025 stan pozycji wynosił 8 mln EUR (2024: 40 mln EUR). Obejmowała ona depozyty przyjęte przez EBC w roli agenta skarbowego na rzecz Komisji Europejskiej, związane z zarządzaniem operacjami zaciągania i udzielania pożyczek przez UE (zob. nota 21 „Zarządzanie operacjami zaciągania i udzielania pożyczek”).

Wykazano tu również rachunek korespondencki wykorzystywany do przetwarzania płatności administracyjnych EBC.

Nota 12 – Pozostałe pasywa

Nota 12.1 – Różnice z wyceny instrumentów pozabilansowych

Pozycja obejmowała zmiany w wycenie otwartych na 31 grudnia 2025 transakcji forward na papierach wartościowych nominowanych w walutach obcych (zob. nota 19 „Transakcje forward na papierach wartościowych”). Te zmiany wyniosły 0,2 mln EUR i wynikały głównie ze spadku rynkowej ceny terminowej papierów wartościowych. Pozostałe zmiany w wycenie były związane z różnicą między wartością tych transakcji po przeliczeniu na euro według kursów obowiązujących na dzień bilansowy a ich wartością w przeliczeniu na euro po średnim koszcie danej waluty na ten dzień (zob. „Instrumenty pozabilansowe” i „Złoto oraz aktywa i pasywa w walutach obcych” w punkcie 2.3 „Polityka rachunkowości”). Na 31 grudnia 2024 w tej pozycji nie wykazano żadnych sald.

Nota 12.2 – Rozliczenia międzyokresowe

Rozliczenia międzyokresowe kształtowały się następująco:

Na 31 grudnia 2025 dwie główne składowe tej pozycji to naliczone odsetki od sald w TARGET należne krajowym bankom centralnym za grudzień 2025 (zob. nota 10 „Zobowiązania wobec nierezydentów strefy euro w euro” i nota 11.2 „Zobowiązania związane z TARGET (netto)”) oraz naliczone odsetki należne krajowym bankom centralnym ze strefy euro za 2025 w związku z ich wierzytelnościami z tytułu rezerw dewizowych przekazanych do EBC (zob. nota 11.1 „Zobowiązania stanowiące równowartość przekazanych rezerw dewizowych”). Te kwoty zostały rozliczone w styczniu 2026.

Wykazano tu także naliczone odsetki płatne od depozytów przyjętych przez EBC w roli agenta skarbowego (zob. nota 9.1 „Sektor instytucji rządowych i samorządowych”, nota 10 „Zobowiązania wobec nierezydentów strefy euro w euro” i nota 11.3 „Pozostałe zobowiązania w ramach Eurosystemu (netto)”).

Pozostała część pozycji obejmowała a) naliczone odsetki płatne od sald systemów zewnętrznych ze strefy euro przyłączonych do TARGET przez komponent TARGET‑ECB (zob. nota 9.2 „Pozostałe zobowiązania”) oraz b) różne rozliczenia międzyokresowe kosztów i przychodów.

Nota 12.3 – Pozycje różne

Na 31 grudnia 2025 wartość pozycji wynosiła 1084 mln EUR (2024: 1327 mln EUR). Składały się na nią salda w wysokości 286 mln EUR (2024: 574 mln EUR) dotyczące walutowych transakcji swap i forward otwartych na 31 grudnia 2025 (zob. nota 20 „Walutowe transakcje swap i forward”). Te salda wynikały z różnicy między wartością tych transakcji po przeliczeniu na euro po średnim koszcie danej waluty na dzień bilansowy a ich wartością w euro przy początkowym ujęciu (zob. „Instrumenty pozabilansowe” w punkcie 2.3 „Polityka rachunkowości”).

Pozycja obejmowała także zobowiązanie z tytułu leasingu w kwocie 227 mln EUR (2024: 110 mln EUR) (zob. „Leasing” w punkcie 2.3 „Polityka rachunkowości”).

Pozostała część pozycji obejmowała głównie a) zobowiązania związane z usługami ESBC oraz b) zobowiązania wynikające z istniejących w EBC programów świadczeń zdrowotnych i opiekuńczych dla pracowników, członków Zarządu i zatrudnionych przez EBC członków Rady ds. Nadzoru.

Ponadto pozycja obejmowała zobowiązanie netto EBC z tytułu określonych świadczeń w odniesieniu do świadczeń po okresie zatrudnienia i pozostałych świadczeń długoterminowych dla pracowników^[54], członków Zarządu i zatrudnionych przez EBC członków Rady ds. Nadzoru.

Świadczenia po okresie zatrudnienia i pozostałe świadczenia długoterminowe

Bilans
Po stronie pasywów w „Pozycjach różnych” wykazano następujące kwoty z tytułu świadczeń po okresie zatrudnienia i pozostałych świadczeń długoterminowych:

Na 31 grudnia 2025 wartość bieżąca zobowiązania z tytułu określonych świadczeń wobec pracowników wynosiła 2948 mln EUR (2024: 2712 mln EUR) i obejmowała świadczenia bez odrębnego funduszu w wysokości 356 mln EUR (2024: 293 mln EUR) z tytułu świadczeń po okresie zatrudnienia innych niż emerytury i pozostałych świadczeń długoterminowych. Wartość bieżąca zobowiązania z tytułu określonych świadczeń wobec członków Zarządu i Rady ds. Nadzoru, która wyniosła 42 mln EUR (2024: 37 mln EUR), dotyczy wyłącznie rozwiązań bez odrębnego funduszu zapewniających świadczenia po okresie zatrudnienia i pozostałe świadczenia długoterminowe.

Aktualizacja wyceny zobowiązania netto EBC z tytułu określonych świadczeń w odniesieniu do świadczeń po okresie zatrudnienia jest wykazana w bilansie w pozycji „Różnice z wyceny”. Na 31 grudnia 2025 ujęte w tej pozycji zyski z tytułu ponownej wyceny wynosiły 585 mln EUR (2024: 416 mln EUR) (zob. nota 14 „Różnice z wyceny”).

Zmiany wysokości zobowiązania z tytułu określonych świadczeń, aktywów programu i wyników ponownej wyceny
Zmiany wartości bieżącej zobowiązania z tytułu określonych świadczeń były następujące:

Straty związane z ponowną wyceną zobowiązania z tytułu określonych świadczeń w 2025 były spowodowane korektą założeń aktuarialnych ex post odzwierciedlającą różnicę między założeniami ze sprawozdania ubiegłorocznego a faktycznymi wynikami. Wynikające z tego straty zostały częściowo skompensowane zyskami z tytułu ponownej wyceny, spowodowanymi głównie podwyższeniem stopy dyskontowej stosowanej do wyceny aktuarialnej z 3,6% w 2024 do 3,9% w 2025.

Koszty przeszłego zatrudnienia wykazane w 2024 odnosiły się do bieżących płatników składek i emerytów. Wynikały ze zmian zasad dotyczących programów emerytalnych EBC wprowadzonych w 2024, zgodnie z którymi od 2025 roczna podwyżka emerytur odpowiada wskaźnikowi ogólnej rocznej waloryzacji wynagrodzeń pracowników EBC.

Zmiany wartości godziwej aktywów programu w filarze o określonych świadczeniach w odniesieniu do pracowników były następujące:

Zyski z tytułu ponownej wyceny aktywów programu w 2025 wynikają stąd, że faktyczny zwrot z aktywów funduszu był wyższy niż szacowane przychody odsetkowe z aktywów programu, które opierały się na stopie dyskontowej zastosowanej do wyceny aktuarialnej w 2024, wynoszącej 3,6%.

Wystąpiły następujące zmiany w kwotach z tytułu ponownej wyceny:

Rachunek zysków i strat
W rachunku zysków i strat wykazano następujące kwoty:

Kwoty ujęte w rachunku zysków i strat w odniesieniu do kosztów bieżącego zatrudnienia, kosztów z tytułu odsetek od zobowiązania i przychodów z tytułu odsetek od aktywów programu szacuje się z wykorzystaniem założeń mających zastosowanie w poprzednim roku. Stopa dyskontowa stosowana do wyceny aktuarialnej wzrosła z 3,4 w 2023 do 3,6% w 2024. Wyższe salda i wyższa stopa dyskontowa doprowadziły do wzrostu kosztów z tytułu odsetek od zobowiązania i przychodów z tytułu odsetek od aktywów programu. Koszty bieżącego zatrudnienia w 2025 nieznacznie wzrosły, co było spowodowane głównie zmianami zasad dotyczących programów emerytalnych EBC w 2024.

Koszty przeszłego zatrudnienia wynikające z tych zmian zostały w całości ujęte w rachunku zysków i strat za 2024, czyli rok, w którym podjęto decyzję o zmianach.

Główne założenia
Na potrzeby sporządzenia wspomnianej wyceny niezależny aktuariusz przyjął zatwierdzone przez Zarząd założenia dotyczące rachunkowości i ujawniania informacji. Zobowiązanie z tytułu świadczeń po okresie zatrudnienia i pozostałych świadczeń długoterminowych obliczono na podstawie następujących głównych założeń:

Nota 13 – Rezerwy celowe

Nota 13.1 – Pozostałe rezerwy celowe

Na 31 grudnia 2025 pozycja obejmowała rezerwę na koszty administracyjne w kwocie 84 mln EUR (2024: 72 mln EUR).

Nota 14 – Różnice z wyceny

Pozycja obejmuje przede wszystkim salda aktualizacji wyceny wynikające z niezrealizowanych zysków na aktywach, zobowiązaniach i instrumentach pozabilansowych (zob. „Złoto oraz aktywa i pasywa w walutach obcych”, „Papiery wartościowe”, „Ustalanie wyniku finansowego” i „Instrumenty pozabilansowe” w punkcie 2.3 „Polityka rachunkowości”)^[55]. Obejmuje także aktualizację wyceny zobowiązania netto EBC z tytułu określonych świadczeń w odniesieniu do świadczeń po okresie zatrudnienia (zob. „Świadczenia po okresie zatrudnienia i pozostałe świadczenia długoterminowe” w punkcie 2.3 „Polityka rachunkowości” oraz nota 12.3 „Pozycje różne”).

Różnice z wyceny kształtowały się następująco:

Wyższe saldo różnic z wyceny w 2025 wynika przede wszystkim ze zwiększenia się ceny rynkowej złota wyrażonej w euro. Wzrost salda został częściowo zrównoważony przez zmniejszenie się różnic z wyceny związanych z walutami obcymi, głównie na skutek deprecjacji dolara amerykańskiego względem euro.

Do wyceny na koniec roku głównych walut obcych i złota przyjęto następujące kursy wymiany:

Nota 15 – Kapitał i rezerwy kapitałowe

Nota 15.1 – Kapitał

Klucz kapitałowy EBC
Zgodnie z art. 29 Statutu ESBC wagi w kluczu subskrypcji kapitału EBC przypisane do krajowych banków centralnych państw członkowskich UE są wyznaczane według udziału poszczególnych państw członkowskich w łącznej liczbie ludności i produkcie krajowym brutto UE, w równej proporcji. Te wagi aktualizuje się standardowo co pięć lat i dodatkowo po każdej zmianie liczby krajowych banków centralnych wnoszących wkład do kapitału EBC.

Kapitał EBC
Udział poszczególnych krajowych banków centralnych w subskrybowanym kapitale EBC, wynoszącym 10 825 mln EUR, określa się na podstawie klucza kapitałowego.

Krajowe banki centralne ze strefy euro w pełni opłaciły swój udział w subskrybowanym kapitale, natomiast krajowe banki centralne spoza strefy euro wpłaciły 3,75% subskrybowanego przez siebie kapitału jako wkład w koszty operacyjne EBC. Krajowe banki centralne spoza strefy euro nie są uprawnione do udziału w podziale zysków EBC ani nie są zobowiązane do pokrywania jego ewentualnych strat.

W 2025 nie było żadnych zmian w tej pozycji. Klucz kapitałowy, subskrybowany kapitał i opłacony kapitał przedstawiono w poniższej tabeli:

Nota 16 – Skumulowane przeniesione straty

Na 31 grudnia 2025 stan pozycji wynosił 9210 mln EUR (2024: 1266 mln EUR). Obejmowała ona straty EBC za 2023 i 2024, które na podstawie decyzji Rady Prezesów zostały przeniesione w bilansie EBC na kolejne okresy w celu skompensowania ich przyszłymi zyskami.

2.5 Instrumenty pozabilansowe

Nota 17 – Programy pożyczek papierów wartościowych

Europejski Bank Centralny, na potrzeby zarządzania swoimi funduszami własnymi, wprowadził program pożyczek papierów wartościowych, w ramach którego wyspecjalizowane podmioty zajmują się obsługą takich pożyczek w imieniu EBC. Ponadto, zgodnie z decyzjami Rady Prezesów, EBC udostępnił do pożyczania papiery wartościowe utrzymywane na potrzeby polityki pieniężnej^[56].

W zależności od otrzymanego zabezpieczenia pożyczki papierów wartościowych są wykazywane a) na kontach pozabilansowych, jeśli jako ich zabezpieczenie złożono papiery wartościowe, lub b) w bilansie, jeżeli jako ich zabezpieczenie złożono środki pieniężne, które na koniec roku pozostają niezainwestowane (zob. nota 8 „Pozostałe zobowiązania wobec instytucji kredytowych ze strefy euro w euro” i nota 10 „Zobowiązania wobec nierezydentów strefy euro w euro”).

Wartość rynkowa pożyczonych papierów wartościowych i odnośnego zabezpieczenia była następująca:

Nota 18 – Kontrakty futures na stopy procentowe

Transakcje futures na stopy procentowe w walutach obcych były zawierane w ramach zarządzania rezerwami dewizowymi EBC. Na koniec roku saldo otwartych transakcji, według kursów walutowych na koniec roku, było następujące:

Nota 19 – Transakcje forward na papierach wartościowych

Transakcje forward na papierach wartościowych były zawierane w ramach zarządzania rezerwami dewizowymi EBC. Na koniec roku saldo otwartych transakcji, według kursów walutowych na koniec roku, było następujące:

Nota 20 – Walutowe transakcje swap i forward

Zarządzanie rezerwami dewizowymi
Walutowe transakcje swap i forward były zawierane w ramach zarządzania rezerwami dewizowymi EBC. Na koniec roku nierozliczone należności i zobowiązania z tytułu tych transakcji, wykazane według kursów walutowych na koniec roku, były następujące:

Linie swapowe do dostarczania płynności
EBC należy do sieci banków centralnych stosujących linie swapowe. Otworzył dwustronne linie swapowe z bankami centralnymi Kanady (Bank of Canada), Japonii (Bank of Japan), Szwajcarii (Swiss National Bank), Wielkiej Brytanii (Bank of England) i Stanów Zjednoczonych (System Rezerwy Federalnej). Utrzymuje również dwustronną linię swapową z bankiem centralnym Chińskiej Republiki Ludowej (Bank Ludowy Chin). Te linie umożliwiają a) dostarczanie płynności w walutach powyższych banków bankom centralnym ze strefy euro lub b) dostarczanie płynności w euro instytucjom finansowym na obszarze jurysdykcji powyższych banków. Ponadto na mocy umów swapowych z bankami centralnymi Danii (Danmarks Nationalbank) i Szwecji (Sveriges riksbank) możliwe jest dostarczanie płynności w euro instytucjom finansowym na obszarze jurysdykcji tych banków. Powyższe linie mają zapobiegać ograniczaniu skuteczności transmisji polityki pieniężnej strefy euro przez napięcia na międzynarodowych rynkach finansowania^[57].

Należności i zobowiązania nominowane w dolarach amerykańskich z terminem zapadalności w 2026 powstały w związku z zasilaniem kontrahentów Eurosystemu w płynność w tej walucie (zob. nota 10 „Zobowiązania wobec nierezydentów strefy euro w euro”).

Nota 21 – Zarządzanie operacjami zaciągania i udzielania pożyczek

Europejski Bank Centralny działa jako agent skarbowy na rzecz Komisji Europejskiej w odniesieniu do zarządzania operacjami zaciągania i udzielania pożyczek przez UE^[58]. W 2025 odpowiadał za zarządzanie rachunkami i obsługiwanie płatności związanych z następującymi programami UE:

Ponadto EBC pełni na rzecz Komisji Europejskiej funkcję podmiotu wypłacającego w odniesieniu do unijnej usługi emisyjnej.

2.6 Noty objaśniające do rachunku zysków i strat

Nota 22 – Przychody/(koszty) netto z tytułu odsetek

Koszty netto z tytułu odsetek kształtowały się następująco:

Nota 22.1 – Przychody netto z tytułu odsetek od rezerw dewizowych

Poniżej przedstawiono przychody netto z tytułu odsetek od rezerw dewizowych EBC, w podziale na rodzaje instrumentów:

Poniżej przedstawiono przychody netto z tytułu odsetek od rezerw dewizowych EBC, w podziale na waluty obce:

Nota 22.2 – Przychody odsetkowe wynikające z należności z tytułu przydziału banknotów euro w Eurosystemie

W 2025 przychody odsetkowe związane z 8‑procentowym udziałem EBC w łącznej wartości banknotów euro w obiegu (zob. „Banknoty w obiegu” w punkcie 2.3 „Polityka rachunkowości” oraz nota 5.1 „Należności z tytułu przydziału banknotów euro w Eurosystemie”) wynosiły 2900 mln EUR (2024: 5232 mln EUR). Ich spadek był spowodowany niższą średnią stopą oprocentowania (2025: 2,3%, 2024: 4,1%), wynikającą głównie z obniżenia podstawowych stóp procentowych EBC w 2025 i – w mniejszym stopniu – z obliczania oprocentowania według stopy depozytu w banku centralnym zamiast stopy podstawowych operacji refinansujących (zob. „Inne zagadnienia” w punkcie 2.3 „Polityka rachunkowości”).

Nota 22.3 – Odsetki od wierzytelności krajowych banków centralnych z tytułu przekazanych rezerw dewizowych

W 2025 koszty odsetkowe wynikające z wierzytelności krajowych banków centralnych ze strefy euro z tytułu rezerw dewizowych przekazanych do EBC (zob. nota 11.1 „Zobowiązania stanowiące równowartość przekazanych rezerw dewizowych”) wynosiły 790 mln EUR (2024: 1448 mln EUR). Ich spadek był spowodowany niższą średnią stopą oprocentowania (2025: 2,3%, 2024: 4,1%), skorygowaną tak, by uwzględnić zerową rentowność złota wchodzącego w skład rezerw. Ta niższa średnia stopa oprocentowania wynikała głównie z obniżenia podstawowych stóp procentowych EBC w 2025 i – w mniejszym stopniu – z obliczania oprocentowania według stopy depozytu w banku centralnym zamiast stopy podstawowych operacji refinansujących (zob. „Inne zagadnienia” w punkcie 2.3 „Polityka rachunkowości”).

Nota 22.4 – Przychody netto z tytułu odsetek od papierów wartościowych utrzymywanych na potrzeby polityki pieniężnej

Przychody netto z tytułu odsetek od papierów wartościowych utrzymywanych na potrzeby polityki pieniężnej kształtowały się następująco:

Nota 22.5 – Koszty netto z tytułu odsetek od sald w TARGET jako zobowiązań/należności krajowych banków centralnych

Koszty netto z tytułu odsetek od sald w TARGET jako zobowiązań/należności krajowych banków centralnych kształtowały się następująco:

Spadek był spowodowany przede wszystkim niższą średnią stopą oprocentowania (2025: 2,3%, 2024: 4,1%), wynikającą głównie z obniżenia podstawowych stóp procentowych EBC w 2025 i – w mniejszym stopniu – z obliczania oprocentowania według stopy depozytu w banku centralnym zamiast stopy podstawowych operacji refinansujących (zob. „Inne zagadnienia” w punkcie 2.3 „Polityka rachunkowości”). Do tego spadku przyczyniły się także niższe salda w TARGET, wynikające głównie z upływu terminu zapadalności papierów wartościowych utrzymywanych na potrzeby polityki pieniężnej.

Nota 23 – Zrealizowane zyski/(straty) z operacji finansowych

Zrealizowane zyski/straty z operacji finansowych kształtowały się następująco:

Zrealizowany wynik na różnicach cenowych obejmuje zrealizowane zyski i straty z tytułu papierów wartościowych i kontraktów futures na stopy procentowe. W 2025 zrealizowane zyski cenowe netto wynikały głównie ze zrealizowanych zysków cenowych ze sprzedaży papierów wartościowych nominowanych w dolarach amerykańskich. Cena rynkowa tych papierów wzrosła wskutek spadku ich rentowności.

W 2025 zrealizowane zyski kursowe netto wynikały przede wszystkim ze standardowego dostosowania struktury rezerw dewizowych EBC do docelowej alokacji w pierwszym kwartale 2025. Europejski Bank Centralny sprzedał niewielką część swoich zasobów dolarowych, a uzyskane wpływy reinwestował w całości w jeny.

Poniżej przedstawiono zrealizowane zyski/straty z operacji finansowych, w podziale na waluty i kwartały:

Nota 24 – Odpisy aktualizujące wartość aktywów i pozycji finansowych

Ujęto następujące odpisy aktualizujące wartość aktywów i pozycji finansowych:

W 2025 wraz ze wzrostem rentowności części papierów wartościowych, utrzymywanych głównie w portfelu funduszy własnych i portfelu jenowym, obniżyła się wartość rynkowa tych papierów, czego skutkiem były niezrealizowane straty cenowe na koniec roku.

Niezrealizowane straty kursowe dotyczyły wszystkich zasobów walut obcych w posiadaniu EBC z wyjątkiem dolarowych; 1229 mln EUR przypadało na zasoby jenowe. W następstwie deprecjacji kursów tych walut wobec euro poniżej średniego kosztu dokonano pomniejszenia średniego kosztu nabycia tych zasobów do wysokości kursu na koniec 2025.

Nota 25 – Wynik z tytułu opłat i prowizji

Wynik z tytułu opłat i prowizji kształtował się następująco:

Na przychody wykazywane w tej pozycji składają się przede wszystkim opłaty nadzorcze. Koszty wynikają głównie z opłat powierniczych.

Przychody i koszty z tytułu zadań nadzorczych
Poniżej przedstawiono przychody z tytułu zadań nadzorczych:

Na przychody z tytułu nadzoru bankowego składają się głównie opłaty nadzorcze, pobierane co roku od nadzorowanych podmiotów w celu pokrycia rocznych kosztów poniesionych przez EBC w związku z wykonywaniem zadań nadzorczych.

Koszty związane z nadzorem bankowym wynikają z bezpośredniego nadzoru nad bankami istotnymi, zwierzchniej kontroli nad nadzorem nad bankami mniej istotnymi oraz realizacji zadań międzywydziałowych i obsługi specjalistycznej. Są to bezpośrednie koszty pionu nadzoru EBC i odpowiednie koszty jednostek pomocniczych niezbędne do wykonywania zadań nadzorczych EBC, z tytułu usług w zakresie m.in. zaplecza biurowo‑technicznego, zarządzania kadrami, informatyki, obsługi prawnej, audytu i obsługi administracyjnej, komunikacji i tłumaczeń.

Rzeczywiste roczne koszty związane z zadaniami nadzorczymi EBC wzrosły z powodu przeprowadzenia w 2025 ogólnounijnego testu warunków skrajnych, który odbywa się co dwa lata^[59], i nowych zadań wynikających z aktu w sprawie operacyjnej odporności cyfrowej (DORA)^[60], a także dalszych inwestycji w systemy informatyczne na potrzeby nadzoru bankowego.

W celu ustalenia kwoty opłat nadzorczych należnych od nadzorowanych podmiotów rzeczywiste roczne koszty są korygowane o kwoty zwrócone bankom lub od nich otrzymane za poprzednie okresy i inne kwoty, w tym otrzymane odsetki za zwłokę^[61]. Po skorygowaniu o otrzymane odsetki za zwłokę i kwoty netto zwrócone bankom za poprzednie okresy opłaty nadzorcze należne od nadzorowanych podmiotów za 2025 wyniosły 690 mln EUR (zob. nota 6.4 „Rozliczenia międzyokresowe”). Są prawie równe kwocie rzeczywistych rocznych kosztów^[62]. Obciążenie podmiotów indywidualnymi opłatami nadzorczymi nastąpi w drugim kwartale 2026^[63].

EBC może również nakładać na nadzorowane podmioty kary administracyjne za nieprzestrzeganie obowiązujących unijnych przepisów bankowych dotyczących wymogów ostrożnościowych (w tym decyzji nadzorczych EBC). Związanych z tym wpływów nie bierze się pod uwagę przy obliczaniu rocznych opłat nadzorczych, w których nie uwzględnia się także zwróconych kar w przypadku zmiany lub unieważnienia wcześniejszych decyzji w sprawie sankcji. Te kwoty są natomiast wykazywane w rachunku zysków i strat EBC.

Nota 26 – Przychody z tytułu akcji i udziałów

W 2025 przychody z tytułu akcji i udziałów wyniosły 14 mln EUR (2024: 1 mln EUR). W tej łącznej kwocie uwzględniono otrzymane dywidendy z akcyjnych funduszy inwestycyjnych typu ETF (exchange‑traded funds) w ramach portfela funduszy własnych EBC i od udziałów EBC w BIS (zob. nota 6.2 „Inne aktywa finansowe”).

Nota 27 – Pozostałe przychody

Przychody z różnych innych źródeł w 2025 wynosiły 135 mln EUR (2024: 119 mln EUR). Wynikały głównie z partycypacji uczestniczących krajowych banków centralnych w kosztach poniesionych przez EBC w związku z przedsięwzięciami i usługami ESBC.

Nota 28 – Koszty osobowe

Koszty osobowe kształtowały się następująco:

W 2025 przeciętne zatrudnienie wyniosło 4388 EPC (ekwiwalenty pełnego czasu pracy)^[64] (2024: 4297), z czego 388 (2024: 386) przypadało na kadrę kierowniczą.

W 2025 koszty związane ze świadczeniami po okresie zatrudnienia i pozostałymi świadczeniami długoterminowymi były niższe, głównie dlatego że w 2024 uwzględniono jednorazowy koszt przeszłego zatrudnienia wynikający ze zmian zasad dotyczących programów emerytalnych EBC. Zgodnie z odpowiednimi zasadami rachunkowości EBC w zakresie emerytur ten koszt został w całości ujęty w rachunku zysków i strat za 2024, w którym to roku podjęto decyzję o zmianach. W 2025 kwota wynagrodzeń i dodatków zwiększyła się stosownie do zaplanowanego wzrostu przeciętnego zatrudnienia w EBC i regularnej waloryzacji wynagrodzeń.

Wypłacane przez EBC wynagrodzenia członków Zarządu i Rady ds. Nadzoru
Członkowie Zarządu i zatrudnieni przez EBC członkowie Rady ds. Nadzoru otrzymują wynagrodzenie podstawowe i dodatek mieszkaniowy (15% wynagrodzenia podstawowego). Prezesowi zamiast tego dodatku przysługuje mieszkanie służbowe. Członkowie Zarządu i przewodniczący Rady ds. Nadzoru otrzymują także dodatek na cele reprezentacyjne^[65]. Zgodnie z warunkami zatrudnienia pracowników Europejskiego Banku Centralnego^[66] członkom Zarządu i Rady ds. Nadzoru mogą przysługiwać – w zależności od ich sytuacji osobistej – dodatek rodzinny, dodatki na dzieci i ich edukację oraz inne dodatki. Od wynagrodzenia odprowadza się podatek na rzecz UE, a także składki na fundusz emerytalny oraz ubezpieczenia: zdrowotne, opiekuńcze i wypadkowe. Dodatki są wolne od opodatkowania i nie wchodzą do podstawy wymiaru emerytury.

W 2025 podstawowe wynagrodzenia członków Zarządu i zatrudnionych przez EBC członków Rady ds. Nadzoru (czyli z wyłączeniem przedstawicieli krajowych organów nadzoru) były następujące^[67]:

Łączna kwota dodatków wypłaconych członkom Zarządu i Rady ds. Nadzoru oraz opłaconych przez EBC na ich rzecz składek na ubezpieczenia zdrowotne, opiekuńcze i wypadkowe wyniosła 1 320 276 EUR (2024: 1 254 013 EUR).

Byli członkowie Zarządu i Rady ds. Nadzoru po zakończeniu kadencji mogą otrzymywać przez ograniczony czas wynagrodzenie przejściowe. W 2025 wypłaty z tego tytułu, w tym związane z nimi dodatki oraz opłacone przez EBC składki na ubezpieczenia zdrowotne, opiekuńcze i wypadkowe, wyniosły 1 039 478 EUR (2024: 552 772 EUR). W 2025 te płatności były wyższe, ponieważ większość uprawnionych członków Zarządu i Rady otrzymywała je przez cały rok, podczas gdy w 2024 część z nich otrzymywała je tylko przez kilka miesięcy.

Płatności z tytułu świadczeń emerytalnych, w tym dodatki po okresie zatrudnienia, a także składki na ubezpieczenia zdrowotne, opiekuńcze i wypadkowe na rzecz byłych członków Zarządu i Rady ds. Nadzoru oraz osób będących na ich utrzymaniu wyniosły 2 005 333 EUR (2024: 2 185 215 EUR)^[68]. W 2025, podobnie jak w 2024, ta kwota objęła ryczałtową odprawę, jaką były członek otrzymał z chwilą odejścia ze stanowiska zamiast przyszłych świadczeń emerytalnych.

Nota 29 – Koszty administracyjne

Koszty administracyjne kształtowały się następująco:

Niewielki wzrost kosztów administracyjnych w 2025 był spowodowany głównie wyższymi wydatkami na usługi i projekty informatyczne („Koszty informatyczne”). Spadek w kategorii „Usługi obce” wynikał przede wszystkim z niższych wydatków związanych z doradztwem finansowym i innymi usługami konsultacyjnymi oraz przeniesienia części kosztów do kategorii „Koszty informatyczne” w obliczu rozwoju rozwiązań w dziedzinie IT.

Nota 30 – Usługi produkcji banknotów

W 2025 koszty z tego tytułu wyniosły 8 mln EUR (2024: 9 mln EUR). Złożyły się na nie przede wszystkim koszty międzynarodowego transportu banknotów euro a) z drukarni do krajowych banków centralnych (dostawy nowych banknotów) oraz b) między krajowymi bankami centralnymi (uzupełnianie niedoborów zapasami). Te koszty pokrywa centralnie EBC.

Nota 31 – Środki przeniesione (do)/z rezerw na ryzyka

Całość środków z rezerwy na ryzyka finansowe (zob. „Rezerwa na ryzyka finansowe” w punkcie 2.3 „Polityka rachunkowości”) wykorzystano, by pokryć straty za 2022 i 2023 wynikające z ekspozycji na ryzyka finansowe. W kolejnych latach nie przeniesiono do tej rezerwy żadnych środków i od końca 2023 jej poziom wynosi zero.

2.7 Zdarzenia po dniu bilansowym

Nota 32 – Przystąpienie Bułgarii do strefy euro

Na mocy decyzji Rady (UE) 2025/1407 z dnia 8 lipca 2025 r.^[69], podjętej zgodnie z art. 140 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, 1 stycznia 2026 Bułgaria wprowadziła wspólną walutę. Zgodnie z art. 48 ust. 1 Statutu ESBC oraz aktami prawnymi przyjętymi przez Radę Prezesów 31 grudnia 2025^[70] Българска народна банка (Narodowy Bank Bułgarii), ze skutkiem od 1 stycznia 2026, opłacił kwotę 102 mln EUR z tytułu pozostałej części swojego udziału w subskrybowanym kapitale EBC. Zgodnie z art. 48 ust. 1 w związku z art. 30 ust. 1 Statutu ESBC nastąpiło ponadto przekazanie do EBC przez Narodowy Bank Bułgarii, ze skutkiem od 1 stycznia 2026, dewizowych aktywów rezerwowych o łącznej równowartości 1483 mln EUR. W skład przekazanych aktywów wchodziły dolary amerykańskie w formie gotówki (85%) oraz złoto (15%).

Na dobro Narodowego Banku Bułgarii zapisano należności z tytułu opłaconego kapitału i dewizowych aktywów rezerwowych, w wysokości przekazanych kwot. Należność z tytułu dewizowych aktywów rezerwowych jest traktowana tak samo jak istniejące należności pozostałych krajowych banków centralnych ze strefy euro (zob. nota 11.1 „Zobowiązania stanowiące równowartość przekazanych rezerw dewizowych”).

2.8 Sprawozdanie finansowe EBC za lata 2021−2025

Bilans

Rachunek zysków i strat

3 Raport niezależnego biegłego rewidenta

Prezes i Rada Prezesów
Europejskiego Banku Centralnego
Frankfurt nad Menem

Raport z badania sprawozdania finansowego EBC za rok 2025

Opinia

Przeprowadziliśmy badanie sprawozdania finansowego Europejskiego Banku Centralnego (EBC) za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2025 – będącego częścią rocznego raportu finansowego EBC – które obejmuje: bilans, rachunek zysków i strat, opis istotnych zasad rachunkowości oraz noty objaśniające.

Naszym zdaniem załączone sprawozdanie finansowe przedstawia prawdziwy i rzetelny obraz sytuacji finansowej EBC na dzień 31 grudnia 2025 oraz wyników jego operacji finansowych za rok obrotowy zakończony z tą datą zgodnie z zasadami określonymi przez Radę Prezesów, które przedstawia decyzja Europejskiego Banku Centralnego (UE) 2024/2938 z dnia 14 listopada 2024 r. w sprawie rocznego sprawozdania finansowego Europejskiego Banku Centralnego (EBC/2024/32), oparta na wytycznych Europejskiego Banku Centralnego (UE) 2024/2941 z dnia 14 listopada 2024 r. w sprawie ram prawnych rachunkowości i sprawozdawczości finansowej w Europejskim Systemie Banków Centralnych (EBC/2024/31).

Podstawa opinii

Badanie przeprowadziliśmy zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rewizji Finansowej (MSRF). Zakres naszej odpowiedzialności określony w MSRF został dodatkowo opisany w niniejszym raporcie w punkcie Odpowiedzialność biegłego rewidenta za badanie sprawozdania finansowego. Jesteśmy niezależni od EBC w rozumieniu niemieckich wymogów etyki zawodowej mających zastosowanie do badania sprawozdania finansowego, które są zgodne z Kodeksem etyki zawodowych księgowych wydanym przez Radę Międzynarodowych Standardów Etycznych dla Księgowych, a także spełniamy inne obowiązki etyczne wynikające z tych wymogów. Uważamy, że dowody badania, które uzyskaliśmy, stanowią wystarczającą i odpowiednią podstawę do wydania opinii.

Pozostałe informacje

Za pozostałe informacje zawarte w rocznym raporcie finansowym odpowiada Zarząd EBC. Są to wszystkie informacje zawarte w rocznym raporcie finansowym EBC z wyjątkiem sprawozdania finansowego i naszego raportu z badania.

Nasza opinia o sprawozdaniu finansowym nie uwzględnia pozostałych informacji i nie formułujemy żadnych wniosków na temat ich wiarygodności.

W ramach badania sprawozdania finansowego naszym zadaniem jest zapoznanie się z pozostałymi informacjami i rozważenie, czy nie odbiegają one istotnie od sprawozdania finansowego lub czy wiedza zdobyta przez nas w toku badania lub w inny sposób nie wydaje się istotnie zniekształcona.

Odpowiedzialność Zarządu i osób, którym powierzono zarządzanie, za sprawozdanie finansowe

Zarząd odpowiada za sporządzenie i rzetelną prezentację sprawozdania finansowego – zgodnie z zasadami określonymi przez Radę Prezesów, które przedstawia decyzja Europejskiego Banku Centralnego (UE) 2024/2938 z dnia 14 listopada 2024 r. w sprawie rocznego sprawozdania finansowego Europejskiego Banku Centralnego (EBC/2024/32), oparta na wytycznych Europejskiego Banku Centralnego (UE) 2024/2941 z dnia 14 listopada 2024 r. w sprawie ram prawnych rachunkowości i sprawozdawczości finansowej w Europejskim Systemie Banków Centralnych (EBC/2024/31) – oraz za kontrolę wewnętrzną w takim zakresie, jaki uzna za konieczny do sporządzenia sprawozdania finansowego niezawierającego istotnych zniekształceń spowodowanych oszustwem lub błędem.

Przy sporządzaniu sprawozdania finansowego Zarząd odpowiada za ocenę zdolności EBC do kontynuacji działania, za ujawnienie, w stosownych przypadkach, spraw związanych z kontynuacją działania oraz za przyjęcie zasady kontynuacji działania jako podstawy rachunkowości.

Osoby, którym powierzono zarządzanie, odpowiadają za nadzorowanie procesu sprawozdawczości finansowej EBC.

Odpowiedzialność biegłego rewidenta za badanie sprawozdania finansowego

Naszym celem jest uzyskanie wystarczającej pewności, że sprawozdanie finansowe jako całość nie zawiera istotnych zniekształceń spowodowanych oszustwem lub błędem, oraz wydanie raportu z badania wraz z opinią. Wystarczająca pewność oznacza wysoki poziom pewności, ale nie stanowi gwarancji, że badanie przeprowadzone zgodnie z MSRF zawsze wykryje istniejące istotne zniekształcenia. Zniekształcenia mogą powstać wskutek oszustwa lub błędu i są uznawane za istotne, gdy można racjonalnie oczekiwać, że – pojedynczo lub łącznie – wpłyną na decyzje gospodarcze podejmowane przez odbiorców sprawozdania finansowego na jego podstawie.

Podczas planowania i prowadzenia badania zgodnie z MSRF przez cały czas kierujemy się profesjonalnym osądem i zachowujemy zawodowy sceptycyzm. Ponadto:

• identyfikujemy i oceniamy ryzyko istotnego zniekształcenia sprawozdania finansowego spowodowanego oszustwem lub błędem, opracowujemy i przeprowadzamy procedury badania odpowiednie do tego ryzyka oraz uzyskujemy dowody badania stanowiące wystarczającą i odpowiednią podstawę do wydania opinii. Ryzyko niewykrycia istotnego zniekształcenia jest wyższe w przypadku oszustwa niż w przypadku błędu, ponieważ oszustwo może obejmować zmowę, fałszerstwo, celowe pominięcia, wprowadzenie w błąd lub obejście kontroli wewnętrznej;
• zapoznajemy się z funkcjonowaniem kontroli wewnętrznej w zakresie potrzebnym do opracowania procedur badania odpowiednich w danych okolicznościach, ale nie w celu wyrażenia opinii na temat skuteczności tej kontroli w EBC;
• oceniamy odpowiedniość przyjętej polityki rachunkowości oraz zasadność szacunków księgowych i związanych z nimi informacji ujawnionych przez Zarząd;
• stwierdzamy, czy Zarząd odpowiednio zastosował rachunkową zasadę kontynuacji działania oraz, na podstawie uzyskanych dowodów badania, czy występuje istotna niepewność związana ze zdarzeniami lub warunkami, która może rodzić znaczące wątpliwości co do zdolności EBC do kontynuacji działania. Jeśli stwierdzimy istnienie istotnej niepewności, jesteśmy zobowiązani zwrócić uwagę w naszym raporcie na odnośne informacje ujawnione w sprawozdaniu finansowym lub, jeśli te informacje są niewystarczające, zmodyfikować naszą opinię. Nasze wnioski opierają się na dowodach badania uzyskanych do dnia sporządzenia naszego raportu;
• oceniamy ogólną prezentację, strukturę i treść sprawozdania finansowego, w tym ujawnione w nim informacje, oraz to, czy transakcje i zdarzenia będące podstawą sprawozdania finansowego są w nim przedstawione w sposób zapewniający prawidłowość i rzetelność.

Mamy obowiązek poinformować osoby, którym powierzono zarządzanie, m.in. o planowanym zakresie i harmonogramie badania oraz ważnych ustaleniach z badania, w tym rozpoznanych przez nas w trakcie badania istotnych niedociągnięciach w kontroli wewnętrznej.

Frankfurt nad Menem, 17 lutego 2026

Forvis Mazars GmbH & Co. KG
Wirtschaftsprüfungsgesellschaft
Steuerberatungsgesellschaft

Markus Morfeld Wirtschaftsprüfer

Christina Fernholz Wirtschaftsprüferin

4 Informacja o sposobie podziału zysku lub pokrycia straty

Niniejsza informacja nie jest częścią sprawozdania finansowego EBC za rok 2025.

Zgodnie z art. 33 Statutu ESBC zysk netto EBC jest przekazywany w następującym porządku:

1. kwota określona przez Radę Prezesów – maksymalnie 20% zysku netto – zostaje przeniesiona do ogólnego funduszu rezerwowego, którego wysokość nie może przekroczyć 100% kapitału;
2. pozostały zysk netto jest dzielony między udziałowców EBC proporcjonalnie do ich opłaconych udziałów^[71].

W przypadku poniesienia przez EBC straty deficyt może zostać pokryty z ogólnego funduszu rezerwowego EBC, a w razie potrzeby, na podstawie decyzji Rady Prezesów, z dochodów pieniężnych za dany rok obrotowy proporcjonalnie i maksymalnie do wysokości kwot rozdzielonych między krajowe banki centralne zgodnie z art. 32 ust. 5 Statutu ESBC^[72].

Strata EBC za 2025 wyniosła 1254 mln EUR, w porównaniu ze stratą za 2024 w wysokości 7944 mln EUR. Na podstawie decyzji Rady Prezesów strata zostanie przeniesiona w bilansie EBC na kolejne okresy i skompensowana przyszłymi zyskami.